`Skate-off ' Nijenhuis en Wennemars

De Nederlandse sprintkampioenschappen in Groningen hebben zich gisteren niet alleen op de schaatsbaan, maar ook achter de vergadertafel afgespeeld. Gerard van Velde won zijn zesde nationale titel (een record) en plaatste zich net als nummer twee Jan Bos en nummer drie Jacques de Koning voor de wereldkampioenschappen in Salt Lake City. Nummer vier Stefan Groothuis werd voor de WK gepasseerd ten faveure van de gevallen favorieten Erben Wennemars en Beorn Nijenhuis. Zij rijden een week voor de WK een `skate-off' in Calgary om het vierde plaatsbewijs in Salt Lake City.

De commissie topsport van de schaatsbond KNSB kwam tot dit besluit na een urenlange vergadering met topsportcoördinator Ab Krook en de betrokken trainers Geert Kuiper van TVM en Jac Orie van Postcodeloterij. Commissielid Jos Valentijn beriep zich op het recht van de bond om het vierde startbewijs voor de WK als `aanwijsplaats' te gebruiken. Het besluit tot een skate-off tussen de twee beste sprinters van Nederland is volgens Valentijn ,,na een goeie discussie unaniem genomen''.

Nijenhuis (TVM) en Wennemars (Postgiroloterij) rijden half januari in Calgary een hele vierkamp die meetelt voor het wereldbekerklassement. Hun onderlinge duel voor een WK-ticket wordt datzelfde weekeinde opgemaakt uit hun beste tijd op de 500 en hun beste tijd op de 1.000 meter. Op die manier hoopt de commissie topsport uit te sluiten dat een eventuele valpartij voor de beslissing zorgt. Coach Kuipers van TVM: ,,Als ze dan weer allebei vallen, hoeven we ten minste niet uit te rekenen wie het snelste is opgestaan.''

De verliezer van de tweekamp gaat als reserve naar Salt Lake City, waar Wennemars zijn wereldtitel hoopt te verdedigen en Nijenhuis zijn favorietenrol hoopt waar te maken. Commissielid Valentijn erkende het nadeel van een skate-off. ,,De buitenlandse rijders zullen denken: dat is één concurrent minder op de WK. Aan de andere kant leidt juist die onderlinge grote rivaliteit tot een hoog niveau in Nederland.''

De uitkomst van de vergadering vormde de afsluiting van een sensationeel mannentoernooi. Wennemars ging woensdag onderuit in de laatste binnenbocht van de 500 meter. Hij trapte toen met de punt van zijn rechterschaats in het ijs en weet de val aan de hobbelige piste. ,,Het is klote dat de bond niet de moeite heeft genomen de baan de hele dag af te huren. Heel knullig dat er vlak voor de wedstrijd nog toeristen mochten rondrijden. Dat zou niet moeten mogen in een professionele sport. Er zaten enorme gaten in het ijs'', wist Wennemars die zich gisteren revancheerde met een zege op de afsluitende 1.000 meter.

Nijenhuis ging gisteren op de 500 meter op bijna dezelfde plek onderuit als zijn rivaal. De geboren Canadees gleed met zijn linkerbeen weg en vloog in sneltreinvaart tegen de boarding. Hij bleef lang liggen en vervolgde zijn race licht geblesseerd aan hoofd en schouder. De klassementsleider na de eerste wedstrijddag zocht de schuld bij zichzelf. ,,Het was mijn fout en van niets of niemand anders'', erkende Nijenhuis. ,,Iedereen had last van het ijs.''

Nijenhuis leek even te worden gediskwalificeerd, omdat hij bij zijn val zijn tegenstander zou hebben gehinderd. Remco Olde Heuvel tekende echter geen protest aan en wilde zijn 500 meter ook niet over rijden. Na het bekijken van de televisiebeelden erkende de scheidsrechter zijn fout en mocht Nijenhuis alsnog starten op de 1.000 meter die hij minder snel aflegde dan zijn winnende race van woensdag. Toen was hij nog 1.05 seconde sneller dan Wennemars, nu verspeelde hij door alle commotie 0.14 seconde op zijn concurrent. Op de 500 meter die zij wél heelhuids voltooiden, was Nijenhuis woensdag 0.38 seconde sneller dan Wennemars gisteren.

De gevallen schaatshelden verlieten na afloop van het toernooi gebroederlijk het ijs. Ze waren het niet eens over de consequenties. Nijenhuis: ,,Ik moet de skate-off accepteren, ik heb het er zelf naar gemaakt. Vallen is een manier van falen. Ik heb een technische fout gemaakt, punt.''

Wennemars was minder begripvol. ,,Het is een krankzinnige situatie, omdat we allebei op een WK horen te rijden. Ik kan me gewoon niet voorstellen dat ik straks mijn titel niet kan verdedigen. De sterkste rijders moeten rijden en daar ben ik er één van'', zei de wereldkampioen. Hij werd zaterdag derde op de 1.000 meter en gisteren vierde op de 500 meter. ,,Ik reed zeker niet optimaal.'' Toen het besluit van de commissie eenmaal genomen was, accepteerde Wennemars de skate-offf. ,,Ik zal wel moeten, maar leuk is anders.''

In de schaduw van de schermutselingen achter de vergadertafel behaalde Gerard van Velde tot zijn eigen verrassing zijn zesde nationale sprinttitel. Ondanks een infectie aan zijn heup won hij op beide dagen de 500 meter. Op de 1.000 meter hield de olympisch kampioen van Salt Lake City de schade beperkt met een vierde en een derde plaats. De tweede plaats van Jan Bos in het eindklassement was ook een surprise. Hij wist zich vorig seizoen niet voor de WK te plaatsen. De wereldkampioen van 1998 mist nog een grote sponsor, maar zijn vorm is groeiende. Bos had in Groningen nog geen half punt achterstand op eindwinnaar Van Velde.

De derde plaats voor Jacques de Koning was een rechtstreeks gevolg van de valpartijen van de favorieten. De jonge rijder van TVM, familie van de vooroorlogse schaatskampioen Coen de Koning, maakt volgende maand in Salt Lake City zijn WK-debuut. De Koning dankte zijn hoge klassering aan zijn derde plaatsen op de 500 meter. Op de 1.000 meter komt de kleine sprinter naar eigen zeggen nog kracht tekort. De Koning zal in geen geval zijn plaats afstaan aan zijn vriend en ploeggenoot Nijenhuis, mocht die de skate-off verliezen en als reserve naar de WK gaan. ,,Dat zou niet eerlijk zijn. Nee, volgens de regels hoor ik daar te rijden'', meende De Koning.