Onze politici doen het liefst niks

Theodor Holman is schrijver, journalist en programmamaker. Hij was de beste vriend van Theo van Gogh, de filmregisseur die op 2 november werd vermoord.

`Ik ben echt in verwarring. Mijn beste vriend is vermoord. Tegelijkertijd stelt zijn dood een groot maatschappelijk probleem aan de orde. Ik weet bij god niet hoe ik daarmee om moet gaan. Wat is mijn rol hierin? In mijn columns (voor Het Parool en De Groene Amsterdammer, RH) weet ik mijn houding niet goed te bepalen. Ik schrijf wel fel en bitter, maar dat betekent niet dat ik `het' weet. Echt niet.

De afgelopen jaren hadden Theo en ik dagelijks contact. In onze vriendschap speelde het debat een grote rol. Wij waren voortdurend ideeën aan het ontwikkelen. Dat mis ik verschrikkelijk. We hadden zoveel plannen, Theo had ook het gevoel dat het met zijn werk de goede kant op ging: zijn artikelen, het regisseren, scenario's schrijven. Alles kwam samen. De trein reed. En `wham!', ineens wordt er een spaak in het wiel gestoken.

Ik vind dat Theo wel eens de grenzen van het fatsoen heeft overschreden, maar dat is mijn particuliere grens tegenover de zijne. Dat is totaal iets anders dan dat ik vind dat hij `de' grens heeft overschreden. Theo wees mensen op hun denkfouten. Hij hoopte dat ze daardoor minder hypocriet zouden worden. Daarvoor gebruikte hij vaak het breekijzer van de grove belediging. In ons land kan dat. De fatsoensregels mogen overschreden worden. Sommigen doen dat en anderen niet. Theo deed dat en is daarvoor afgestraft. Dat kan niet. En de reactie mag ook niet zijn dat wij daarom het debat op een andere toon moeten gaan voeren.

Ons, de vrienden van Theo, is verweten dat wij het debat aanscherpen. Maar wíj zijn niet begonnen. Er is een moord gepleegd! En als reactie haalt Donner het godslasteringsartikel weer boven water. Om daarmee alsnog de schuld aan Theo te geven. Wie scherpt dan de boel aan?

Toen we die open brief aan Mohammed B. schreven, waren we erg boos. We dachten: we bestrijden Mohammed B. met onze wapens, we zetten hem voor gek. We wilden uiting geven aan onze haat en ons verdriet. Dan kan je een heel serieus verhaal gaan schrijven, maar dat werkt niet. Onze kracht is de humor en de ironie. Dat is wat Mohammed B. ontbeert. Als hij in het bezit was geweest van enig relativeringsvermogen, had hij deze moord nooit gepleegd.

Ik maak me erg kwaad over de lafheid van onze politici. Ze durven moslims niet te confronteren met wat er is gebeurd. En sterk je mening verkondigen wordt versleten voor naïviteit. Dat vind ik onzin. Als ik hoor dat hier een kern aanwezig is van zo'n 150 fundamentalistische islamieten, dan denk ik: oppakken en eruitzetten. En als ik hoor dat dat niet kan vanwege de dubbele nationaliteit, pak er dan één af. Maar doe iets! Maar Donner of Balkenende durven niks te doen, omdat ze bang zijn iets onverstandigs te doen. Maar een politicus handelt en maakt keuzes namens mij en die keuze kan nooit zijn: we doen maar niets. Dan maak je maar een keer een fout. En dan moet je weg. Da's dan jammer.

Ik ben niet rechts, sinds de dood van Theo ben ik linkser dan ooit. Alhoewel ik zeker VVD ga stemmen. Ik voel mij zelfs buitengewoon links door op de VVD te gaan stemmen. Het sociaal-democratisch milieu waar ik vandaan kom, had kwesties als solidariteit en de vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel. Met de moord op Theo is me pas echt duidelijk geworden wat voor een walgelijke partij de PvdA is. Ze hebben de sociaal-democratie op een ernstige manier verkwanseld. Het is makkelijk om te zeggen dat je solidair bent met minderheden en allochtonen. Maar solidariteit betekent niet: geld geven of buurthuizen oprichten. Solidariteit betekent ook dat je ervoor moet zorgen dat allochtonen zich sneller in deze samenleving kunnen aanpassen. Zeker nu onze democratische fundamenten worden bedreigd, moet de wet streng worden toegepast.

Het zal mij niks verbazen als er bij de volgende verkiezingen weer iets heel ergs gebeurt en dat er dan een grote rechtse bende komt. Politiek gezien ligt er een groot terrein braak. De leegte wordt niet ingevuld met adequate ideeën. Er wordt geen politiek bedreven. Ik zie de toekomst dan ook buitengewoon somber in. Het is een cliché om te zeggen, maar onze NSB-mentaliteit is weer bevestigd. Opeens heb ik begrepen waarom er in Nederland zoveel joden zijn opgepakt. We hebben geen ruggengraat. Wij sluiten de ogen en doen het liefst niks. Dat wordt hier als verstandig politiek beleid verkocht. Dat is altijd zo geweest en dat zal altijd zo blijven.'