Gedonder over afspraken

Ik ben een vrouw van 58 jaar, twintig jaar geleden gescheiden, WAO-uitkering en voor de tweede keer getrouwd. De vader van mijn twee kinderen uit mijn eerste huwelijk overleed onlangs plotseling zonder testament, maar met een spaarrekening van 184.000 euro en een eigen huis van 250.000 euro. Wij maakten bij de koop van dat huis beiden een testament op de langstlevende met de verdeling: de partner de helft en de kinderen een kwart. Bij echtscheiding zouden alleen de kinderen erven. Bij onze scheiding eiste ik niet de helft van de woning op, omdat mijn ex daar dan kon blijven wonen met een van de kinderen. We spraken af dat wanneer hij het huis zou verkopen, ik de helft van de opbrengst terug zou krijgen. Na zijn overlijden leverden de kinderen en ik het huis op voor de verkoop. Tot mijn verbazing stonden al zijn bankafschriften nog op ons beider naam. Onder druk van zijn bank deed ik afstand en het rekeningsaldo ging naar de kinderen. Nu dat huis. In principe zijn de kinderen de wettige erfgenamen, maar zij vinden ook dat de afspraken rond de verkoop nagekomen moeten worden. Er rust nog een hypotheek van 35.000 euro op. Op welke manier is dat huis te verdelen zonder dat de belasting drie keer successierechten van ons haalt? Is daar een formule voor of bestaan er mogelijkheden om het bijvoorbeeld door één persoon te laten erven, die dan de anderen uitkeert, schenkt of hoe dan ook? Zoals het er nu uitziet, erven de kinderen en kunnen ze mij hooguit circa 2.000 euro per twee jaar schenken.

(N. ter C.)

In deze situaties zijn de formele punten van belang. Wat staat er in uw echtscheidingsconvenant over dat huis en het gebruik van uw deel door uw ex? Welke compensatie ontving u daarvoor? Wat staat er in het kadaster over de eigenaren? Staat u daar als mede-eigenaar, dan ontvangt u na de verkoop de opbrengst van uw deel minus een deel van de dan afgeloste hypotheekschuld, belastingvrij. De clausule in uw beider testament - partner de helft van de woning en de twee kinderen ieder een kwart (samen een heel huis) - lijkt me vreemd. De helft van de woning is van de langstlevende partner, er blijft dan maar een halve woning over om te verdelen. Bent u niet formeel eigenaar, dan ontvangen uw kinderen alles. De vererving kan niemand achteraf veranderen, die ligt vast in de wet. De mogelijkheid die ik zie is deze: uw kinderen lenen u een bedrag ter grootte van de helft van woning en u betaalt hun daar rente over. De aflossing komt uit hun moederlijk erfdeel, na uw overlijden. Stel dat zo'n deel per kind precies de helft van de lening is, dan erven zij dus niets van u. Eind goed, al goed. Hoewel, zij betalen wel erfenisbelasting over de woning.