AIVD-chef: politiek luisterde nooit echt

De Nederlandse politiek heeft waarschuwingen van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) over de toenemende dreiging van moslimterrorisme te lang genegeerd.

Dat zegt S. van Hulst, hoofd van de AIVD, in deze krant. Het is voor het eerst dat Van Hulst in het openbaar reageert sinds de moord op Theo van Gogh, op 2 november. ,,Ik heb als hoofd van de dienst nooit onder stoelen of banken gestoken dat het heel dom zou zijn onze waarschuwingen, in vrijwel elk jaarverslag, te negeren.'' Al sinds het eerste jaarverslag van de AIVD in 1991 waarschuwt de inlichtingendienst voor moslimradicalisme en islamisme.

Van Hulst zegt ook dat ,,de politiek zich inmiddels in toenemende mate realiseert'' dat wellicht eerder maatregelen hadden moeten worden genomen. ,,Mij heeft altijd verbaasd dat politici niet echt aan de bel trokken naar aanleiding van onze jaarverslagen.'' Van Hulst vindt dat de politiek te laat heeft gereageerd op waarschuwingen van de dienst over het ,,niet lukken van de integratie'', de beïnvloeding van buitenlandse mogendheden als Marokko en Saoedi-Arabië van moslims in Nederland, de financiering van moskeeën en de ,,soepele'' gezinshereniging.

Verder zegt Van Hulst dat de uitwisseling van informatie tussen inlichtingendiensten in Europa kan worden verbeterd. Maar de roep van politieke leiders om te zeggen: jullie moeten meer en meer samenwerken is ,,te simpel''. Er is ,,een aantal barrières die samenwerking tegenhouden of onbetrouwbaar maken'', zegt Van Hulst, omdat de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in de EU-lidstaten overal anders zijn georganiseerd, evenals hun relatie met justitie en politie. Dat wordt beaamd door andere hoofden van veiligheidsdiensten in Europa, onder wie Pierre de Bousquet, hoofd van de Franse Direction de la Surveillance de Territoire (DST). De Bousquet zegt dat hij terrorismebestrijding op Europees niveau onrealistisch en onwenselijk acht. ,,Samenwerking in een Europese FBI is in de huidige omstandigheden onmogelijk'', zegt De Bousquet.

Door de verschillende organisatie van geheime diensten en uiteenlopende bevoegdheden van terrorismebestrijders verloopt de samenwerking op Europees niveau derhalve bijzonder moeizaam, blijkt uit gesprekken die deze krant de afgelopen maanden voerde met hoofden van inlichtingendiensten en andere terrorismebestrijders in Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland, Zweden, Nederland en Spanje. Geen enkel land wil een Europese politie of een Europese veiligheidsdienst.

Interview: pagina 2

Onzichtbare vijand: M