`Je kunt de orde niet aan Irak overlaten'

CDA-fractievoorzitter Verhagen vindt dat Nederland langer in Irak moet blijven. VVD'er Van Baalen is blij met die opvatting.

Kamerlid Van Baalen (VVD) heeft gisteren meteen een briefje aan partijgenoot Henk Kamp, minister van Defensie, de deur uitgedaan: ,,Nu zich een Kamermeerderheid voor verlenging van de missie in Irak aftekent, moet Kamp vooral geen onomkeerbare stappen zetten met het oog op de terugtrekking van onze troepen uit dat land, die hij zich voor half maart had voorgesteld.''

Van Baalen, die al eerder gepleit heeft voor het blijven van een Nederlands bataljon in de provincie Al Muthanna, toont zich aangenaam verrast door de aankondiging van CDA-fractievoorzitter Verhagen, gisteren in een interview met Elsevier, dat het voor terugtrekking ,,niet het moment is''. ,,Bij het debat kort voor het kerstreces had het CDA nog Kamp nagezegd: half maart'', merkt Van Baalen op. ,,Maar nu alles anders blijkt, lijkt het me van belang dat we hierover zo spoedig mogelijk na het kerstreces debatteren. Er lijkt voor blijven nu een meerderheid: D66 is nog tegen, maar daar staat tegenover dat Herben van de LPF vóór is, onder voorwaarden.''

Waarom zouden we eigenlijk blijven? Hebben we na anderhalf jaar niet ons steentje voldoende bijgedragen.

Van Baalen: ,,Omdat – anders dan Kamp in zijn laatste brief aan de Kamer heeft geschreven – het helemaal niet zeker is dat de Irakezen zelf de orde en veiligheid in de provincie kunnen handhaven, als de Nederlanders daar weggaan. Bovendien blijft het lichtbewapende Japanse detachement dan achter zonder bescherming. Je kunt niet, zoals Kamp doet, zomaar zeggen: dat is een zorg van de Britten, die zoeken dat maar uit.''

Vanaf het begin heeft toch vooropgestaan, dat Nederland tot aan de verkiezingen in Irak zou blijven, en niet langer? Die zijn 30 januari. Waarom zou Nederland nog deelnemen aan een politiek avontuur, waarop het geen invloed heeft omdat Washington alles bepaalt?

,,Die begrenzing tot aan de verkiezingen had binnenlands-politieke redenen. Die zijn nu vervallen, als ik Verhagen goed begrijp. Na de verkiezingen, tijdens de vorming van een regering, heeft Irak ook behoefte aan stabiliteit. Het is niet waar dat we als Nederland geen invloed kunnen uitoefenen. Colin Powell (de scheidende Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken) heeft in zijn recente ontmoeting met de fractievoorzitters in de Tweede Kamer duidelijk gemaakt, dat Washington wel degelijk de Europese landen wil betrekken bij de politiek in de regio van Irak. Een meer profaan argument is dat Nederland zwaar heeft geïnvesteerd in Irak – er zijn zelfs soldaten gesneuveld. Als we nu vertrekken, zie ik het Nederlands bedrijfsleven niet zo gauw een bijdrage leveren aan de wederopbouw van het land.''

Nederland heeft niet voldoende troepen beschikbaar voor een voortgezette aanwezigheid, meent Kamp.

,,De minister van Defensie moet niet zo vaak van argumentatie wisselen. Ik ga er van uit, dat het Nederlandse bataljon dat in maart in Al Muthanna is, een paar weken langer kan blijven. Dan heeft Defensie alle tijd om een nieuw bataljon te vormen, bestaande uit eenheden van verschillende krijgsmachtonderdelen. Ik ga er van uit, dat Nederland tot eind 2005 kan blijven. Voor de periode daarna kan actief worden gezocht naar opvolging. Misschien kan Nederland samen met een ander land een bataljon vormen voor de periode daarna. In ieder geval kan ik me niet voorstellen dat Defensie, met een budget van 7,5 miljard euro en zo'n 60.000 personeelsleden, eenvoudig zegt: jammer, we hebben niemand.''

Dat wordt kantjeboord in de Tweede Kamer, want de PvdA is tegen. Zouden zulke riskante ondernemingen niet over ruime steun in het parlement moeten beschikken?

,,Ik moet nog zien of de PvdA niet meedoet, als het er op aankomt. Ik begrijp dat PvdA-leider Bos binnenkort ontmoetingen heeft met de Britse premier Blair en met Kofi Annan, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Zou hij echt weerstand willen bieden aan hun verzoeken aan Nederland, om te blijven?''

Wat zegt u tegen de burger die avond aan avond in het journaal kan zien dat het in Irak een enorme zooi is, en dat de Amerikanen zich op onbezonnen wijze in een nieuw Vietnam hebben gestort?

,,Natuurlijk is het er gevaarlijk. Maar in tachtig procent van het land is het rustig. De problemen in de resterende twintig procent moeten worden beheerst. Irak wordt pas een tweede Vietnam als er onvoldoende sterke landen, zoals Nederland, bereid worden gevonden om aan de stabiliteit van Irak bij te dragen. Zonder stabiliteit in Irak en zijn regio, wordt de wereld voor ons in Nederland nog veel gevaarlijker.''