Echte werk in Oekraïne begint pas

De overwinning van Viktor Joesjtsjenko in de Oekraïense presidentsverkiezingen is in het Westen met open armen ontvangen. De nieuwe president zal naar verwachting nauwere banden aanknopen met de Europese Unie, waardoor de dromen van de Russische president Poetin over een grotere Slavische eenheid worden gedwarsboomd. Maar Joesjtsjenko heeft weinig manoeuvreerruimte.

Oekraïne staat voor enorme economische uitdagingen. Het land lijkt veel te veel op een Rusland zonder olie. Het bruto binnenlands product (bbp) per hoofd van de bevolking bedraagt 1.000 dollar per jaar, slechts 40 procent van het Russische niveau, en nog steeds 50 procent lager dan op de datum van de onafhankelijkheid in 1991. Een omvangrijke devaluatie van de munt en goede oogsten hebben sinds 2000 de groei weer teruggebracht, naar 12 procent in 2004. Maar er zullen nog eens zeven jaren van dubbelcijferige expansie nodig zijn om terug te keren op het niveau van 1991.

Dat soort snelle groei komt niet vanzelf. De grote industriële sector heeft het lang zonder investeringen moeten stellen. De corruptie tiert welig. Er is ook een aan Rusland herinnerend alcoholprobleem, om maar te zwijgen van het feit dat de bevolking jaarlijks met 0,7 procent afneemt. De economische groei zal in 2005 naar verwachting dalen naar 7 procent, als de beroeringen na de verkiezingen haar niet verder omlaag drukken. Als voormalig premier weet Joesjtsjenko maar al te goed hoe moeilijk het is veranderingen aan te brengen in een fragiel systeem. Dat is de reden dat hij heeft beloofd de ex-communistische oligarchen niet te vervolgen en dat hij wetgeving heeft aanvaard die meer macht aan het verdeelde parlement geeft. Hoewel Joesjtsjenko Oekraïne graag naar Europa wil laten opschuiven, zal het lastig zijn om de Russische invloedssfeer te verlaten. Van de Oekraïense handel wordt 40 procent met Rusland gedreven en 85 procent van de energie is afkomstig uit het buurland. Bovendien voelt het grootste deel van de 44 procent kiezers die op 26 december tegen Joesjtsjenko stemden zich meer Russisch dan Oekraïens.

Poetin mag dan ongelukkig zijn met de overwinning van Joesjenko, hij weet dat de nieuwe Oekraïense leider een zware klus te wachten staat. Poetin zou er wel eens op kunnen speculeren dat Oekraïne hem spoedig om hulp zal vragen.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar:

zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.