De dode is springlevend

De automobilist ziet ze regelmatig in de berm. Locaties met stenen, bloemen, beertjes, knuffels, brieven, kaarsen en ingekraste kruisen op bomen. Het zijn grote of kleine grafmonumenten voor verkeersslachtoffers. Zij markeren een plek waar veelal op ruwe wijze een leven ten einde kwam. Familieleden, broers of zussen zorgen er in de dagen, maanden en jaren die volgen voor dat de momumentjes in stand blijven door ze schoon te houden en de verwelkte bloemen te verversen.

De documentaire Bermrouw van Gerald van Bronkhorst portretteert de familieleden en vrienden van de omgekomen Danny, Joey en Rein. Het is een curieuze mengeling geworden van behoedzaam gedoseerde informatie over het ontkennen van de dood van de overledene en licht voyeurisme. De vrachtwagenchauffeur doet net alsof zijn zoon niet overleden is en kijkt voordat hij naar zijn werk gaat nog even in de volledig ingerichte jongenskamer van Danny waar zijn spullen liggen opgeslagen en de kasten met zijn kleren zijn ingericht. ,,Alles is hier, behalve Danny. Wij kunnen het niet geloven dat dit moest gebeuren.''

Om hem te kunnen herdenken in het Groningse dorp Uithuizen waar hij gewoond heeft, hebben zijn ouders op de plek van het ongeluk in de berm een steen met zijn naam geplaatst. Niemand maakte daar bezwaar tegen. Maar na verloop van tijd zijn de bewoners van het huis dat recht tegenover het grafmonumentje ligt er niet zo erg blij mee. Ze kijken er dagelijks tegenaan. Uiteindelijk dienden zij een bezwaar in bij de gemeente. Die bedacht een compromis.

De vader van Joey (hij kwam vier jaar geleden om) gaat gewoon door met de verzameling Star Wars-attributen die zijn zoon aan het aanleggen was. Zijn slaapkamer puilt uit en op de verjaardagen worden nieuwe aanwinsten aan de verzameling toegevoegd. Zijn ouders gaan krampachtig door. Maar, zo zeggen ze, het geeft hun kracht zonder hun zoon door te gaan. Bij de plek waar hij omkwam staat op het rouwmonument het aan de Star Wars ontleende citaat `May the force be with you'. Spijtig is dat regisseur Van Bronkhorst, wellicht uit piëteit, slechts de nabestaanden het woord geeft. Hem ontbreekt kennelijk de `kracht' gedragsdeskundigen deze vorm van rouwverwerking te laten analyseren.

Bermrouw, IKON, Ned.1, 23.10-0.05u.