Susan Sontag (71 jaar) overleden

De Amerikaanse schrijfster Susan Sontag is dinsdag op 71-jarige leeftijd overleden in haar woonplaats New York. Zij schreef romans en essays en kwam bij nationale kwesties als de oorlog in Vietnam en de aanslagen van 11 september fel uit voor haar mening. Met een witte strook in haar donkere haar was ze een opvallende verschijning met een intimiderende aanwezigheid.

De op 16 januari 1933 geboren Sontag was een van de invloedrijkste intellectuelen van haar generatie. Ze schreef over vrijwel alles en zette zich, zonder zichzelf te ontzien, in voor wat ze als de goede zaak beschouwde. Dat bracht haar tijdens de Joegoslavische oorlogen in 1993 naar Sarajevo, waar ze tussen de puinhopen een opvoering van Becketts uitzichtloze drama Wachten op Godot regisseerde.

Sontag schreef over homocultuur, politiek, literatuur en ballet en vond geen enkel onderwerp beneden haar waardigheid. Haar boeken On Photography en Notes on Camp zijn haar bekendste non-fictiewerken. Ze publiceerde vier romans, waarvan de laatste, de historische roman In America, in 2001 verscheen. Ze schreef toneel en publiceerde in totaal 17 boeken, allemaal bij Farrar, Straus and Giroux, de New Yorkse uitgeverij die ze haar leven lang trouw bleef. Sontag schreef en regisseerde ook vier speelfilms, waaronder Duet for Cannibals, en is als zichzelf te zien in de komedie Zelig van Woody Allen uit 1983. Sontags werk is in 32 taalgebieden verschenen en ze publiceerde overal ter wereld in gezichtsbepalende kranten en tijdschriften.

Susan Sontag was de dochter van een aan drank verslaafde lerares. Haar vader was bonthandelaar en overleed in 1938 in China aan tuberculose. Sontag ging naar uitstekende universiteiten, zoals Berkeley en Harvard. Ze studeerde ook in Oxford en Parijs. In 1950 trouwde ze en het echtpaar kreeg twee jaar later een zoon, David. In 1959 strandde het huwelijk.

Sontag was een onvermoeibaar strijdster voor de mensenrechten. Eind jaren tachtig was ze voorzitter van de Amerikaanse afdeling van schrijversorganisatie PEN. Toen ayatollah Ruhollah Khomeiny de schrijver Salman Rushdie ter dood veroordeelde wegens zijn Satanic Verses, ging ze voorop in het protest daartegen in de literaire gemeenschap.

Sontag schreef veel over kanker, de ziekte waaraan ze dinsdag is overleden. Voor de leukemie die haar fataal werd, had ze al sinds 1970 verschillende vormen van kanker gehad. Pijn was een belangrijk thema in haar werk, zoals ook in haar dit jaar verschenen boek Regarding the Pain of Others.

Onder Susan Sontags vele prijzen zijn de Vredesprijs 2003 van de Duitse boekhandel voor haar inzet voor het vrije woord. Bij de uitreiking had ze zware kritiek op het ,,imperialistische programma'' van president George W. Bush. Ze ontving verder de National Book Award voor In America (2000) en de National Book Critics Circle Award voor On Photography (1978). In 1992 kreeg ze de Malaparte Prijs in Italië en in 1999 werd ze in Frankrijk commandeur in de Ordre des Arts et des Lettres; daarin was ze al officier sinds 1984.

SONTAG: pagina 9