Het vermakelijke schuim van het leven

Hoe representatief zijn media voor een land? Onze correspondenten belichten media die `staan' voor een cultuur. ¡Hola! is de moeder aller roddelbladen.

Fotoreportage van prinses Caroline van Monaco in de ¡Hola! De moeder aller roddelbladen heeft haar gekiekt terwijl ze samen met broer Albert lachend kerstcadeautjes uitdeelt aan de kinderen van Monaco. Echtgenote Ernst van Hannover is er niet bij. We bladeren door: Caroline, gekleed in een mantelpakje van Chanel, samen met ,,haar goede vriend'' Karl Lagerfeld bij de uitreiking van de Nijinsky-prijzen voor ballet. Volgende bladzij: een paginavullende foto van een ,,glimlachende en stralende'' Caroline, gefotografeerd door Lagerfeld. Ernaast poseert Caroline in het gezelschap van het ballet van Montecarlo. Geen spoor van Ernst.

In de wereld van de ¡Hola! is geen plaats voor kritiek of narigheid. Drankzucht, cokegebruik en vechtpartijen worden vakkundig weggepoetst in stralende fotoreportages vol glitter en glamour. Geen woord over de financiële perikelen rond de Grimaldi's of de in brede kring veronderstelde homoseksualiteit van ongetrouwde broer Albert, in het prinsdom beter bekend als Tante Berta. Niets over de grenzeloze verveling en ander ongemak in hoge kringen.

De 21ste eeuw kent een weinig hoopvol begin voor de geschreven journalistiek, maar de ¡Hola! vormt een uitzondering. Hier geen bezorgde hoofdredacteuren die zich door duurbetaalde marketingspecialisten hun nakende einde laten uitleggen. Weinig bladen zijn zo succesvol als ¡Hola! in Spanje: 750.000 gedrukte exemplaren per week. Het Engelse broertje Hello!: nog eens 720.000. Frankrijk: Oh La! 120.000. ¡Hola! is verkrijgbaar in 92 landen en kent zelfs een Turkse editie. Totaal aantal lezers wereldwijd: meer dan 10 miljoen. Een goudmijn in adverteerderstermen.

¡Hola! werd opgericht in 1944, toen Franco's dictatuur met bruut geweld door het land raasde. Traditioneel gesitueerd in het damessegment van de bladenmarkt lijkt de formule van het blad echter haarfijn aan te sluiten bij de behoeftes van een nieuwe internetgeneratie. Die absorbeert het nieuws alleen mits het in korte clips of reals wordt opgediend. Het moet leuk zijn en niet al te ingewikkeld. En met veel beeld, want nieuws zonder plaatjes gaat het voorstellingsvermogen van de nieuwe mens al snel te boven.

Oprichter Antonio Sánchez Gómez vatte het geheim van zijn weekblad kernachtig samen. ,,Wij pakken het schuim van het leven. Schuim kent dichtheid noch gewicht, maar het is wel vermakelijk.'' De oude Don Antonio is overleden, maar de familie bouwt in zijn geest door aan het roddelimperium. Naar verluidt tekent zijn hoogbejaarde weduwe Doña Mercedes nog steeds wekelijks de pagina's. Zoon Eduardo Sánchez Junco is algemeen directeur. Kleinzoon Eduardo doet de interneteditie. Een ouderwets familiebedrijf uitgegroeid tot roddelreus.

Het schuim van deze week. Een bewonderenswaardig bijgeplamuurde Sophia Loren leidt ons rond in haar huis even ten noorden van Los Angeles. Het blijkt te gaan om een grote, met bamboe gecamoufleerde boshut volgepropt met een bont allegaartje van antiek. Echtgenote Carlo Ponti (92, niet aanwezig op de foto's) streek hier neer op zijn vlucht voor de Italiaanse belastingdienst. Maar daar gaat het interview met La Loren niet over. Wie ze het meest bewondert buiten het filmwereldje? Een verrassing: Moeder Theresa! Die was ze ooit tegen het lijf gelopen op een vliegveld. De heilige moeder wilde haar toen een medaille geven, zo vertelt Loren. Andersom leek logischer, maar de vraag om het waarom van de medaille voor Loren blijft ongesteld. De clou van het verhaal: Moeder Theresa gaat dood, maar vier maanden later wordt de medaille alsnog bij Loren bezorgd. De stilzwijgende conclusie doet een traan wegpinken: niet alleen de bekeerde sloppenweesjes hadden een plaats in het hart van deze non.

Zo kabbelt het door: flauwe weetjes, nieuwe liefdes, een verhuizing. Veel koningshuizen. De Oranjes zijn – zeker met de trouwerijen, geboortes en begrafenissen van de laatste tijd – goed vertegenwoordigd. Maar ook de erfgenamen van lang vergeten geslachten in Frankrijk, Duitsland en Portugal figureren regelmatig. Luie types zonder duidelijke broodwinning, maar altijd in smoking en met champagne onder handbereik: bepaalde facetten van de Franse revolutie krijgen door de ¡Hola! alsnog hun perspectief.

Achter de façade van het suikerzoet geluk gaat een keiharde business schuil. Want Spanjaarden mogen dan wel katholiek zijn, als het op geld verdienen aankomt zijn ze niet gek, aldus een Spaanse econoom. ¡Hola! is bereid grof geld neer te tellen voor de exclusiviteit van zijn fotoreportages en maakt zich daarmee diep gehaat bij de concurrentie. Wie rijk en beroemd is en dat graag wil blijven doet er op zijn beurt goed aan een prettige werkrelatie met het roddelimperium te onderhouden.

Soms gaat het fout, zoals met het op Mallorca woonachtige acteursechtpaar Michael Douglas en Catherine Zeta-Jones. Toen Hello! ongeautoriseerde foto's van hun huwelijk publiceerde, was de boot aan. Het concurrerende OK! had namelijk een miljoen pond neergeteld voor de exclusieve fotorechten. Vooral Zeta-Jones had zich geërgerd aan foto's waarop te zien was hoe ze gretig op een taartpunt aanviel. De schadeclaim bedroeg, ondanks excuses, 500.000 pond.

In Spanje is inmiddels bezorgdheid ontstaan over de overkill aan roddelbladen en dito televisieprogramma's die in het kielzog van de ¡Hola! zijn ontstaan. In krantencommentaren wordt ongerust gesproken over de dictatuur van de glamour. Het gevaar voor de journalistiek bestaat niet uit brute Orwelliaanse onderdrukking, zo lijkt de conclusie, maar krijgt eerder de vorm van een Brave New World à la Aldous Huxley. Vrijwillige slavernij vraagt nu eenmaal om prettig nieuws.

Dit is het vierde deel van een serie. Eerdere delen zijn te lezen op www.nrc.nl.