`Het paradijs is onder moeders voeten'

Mahmoud el Shershaby verkoopt shoarma en islam. De imam van de El Tawheed moskee laat zich voor één keer interviewen. ,, De niet-moslims moeten zich realiseren dat ze te ver zijn gegaan.''

Boeken die vrouwenbesnijdenis en geweld tegen homoseksualiteit goedkeuren. Opruiende zinsneden uit een preek van imam Sami, uitgezonden door Nova. Een relatie tussen de moskee en de Saoedische stichting Al Haramain die de Verenigde Staten in verband brengen met Osama Bin Laden.

Sheikh Mahmoud el Shershaby wil niet praten over ,,onterechte beschuldigingen'', zegt hij in het Nederlands – ,,dat is aan de rechter die onderzoekt of de moskee vervolgd moet worden, en ik heb er alle vertrouwen in dat dat niet zal gebeuren.'' De Egyptenaar wil wel praten over de islam. Want Mahmoud el Shershaby verkoopt shoarma en islam. Hij heeft een shoarmazaak in de Amsterdamse Pijp en is imam in de El Tawheed moskee in Amsterdam-West.

Mahmoud el Shershaby (47) studeerde economie en islamwetenschappen in Kairo, vertelt hij. Europa ontdekte hij in zijn vakanties. Toen hij in 1977 via Frankrijk Amsterdam aandeed, ontmoette hij zijn vrouw en trouwde hij. Ze hebben inmiddels studerende kinderen, ,,maar dat is privé''.

In 1987 richtte Mahmoud el Shershaby met anderen de El Tawheed moskee op. Hij werd voorzitter en imam en volgde inburgeringscursussen ,,in de taal en over het onderwijssysteem''. Inmiddels heeft het moskeebestuur nog twee imams benoemd – dertigers die in het buitenland hebben gestudeerd. De sjeik is trots op hen: ,,Ze hebben veel kennis van belangrijke islamitische schriftgeleerden, verstand van islamitische jurisprudentie. Zo kunnen ze het geloof aan de mensen uitleggen.''

Ziet u zichzelf als een orthodoxe imam?

,,Als u bedoelt dat ik vasthoud aan de fundamenten van de islam, zeg ik: ja. Ik ben een praktiserend moslim. De islam gaat over regels. En die regels probeer ik zo goed mogelijk vast te houden en uit te voeren. Anders ben ik geen goed moslim.''

Dat zijn fundamentalistische regels uit de achttiende eeuw van Mohammed Ibn Abdulwahab.

,,Wij volgen de koran en de soena, en we respecteren en leren van geleerden. Mohammed Ibn Abdulwahab, de grondlegger van Saoedi-Arabië, is een van hen. Hij is strak in de leer, zuiver in het geloof. Maar er zijn ook anderen.''

U wilt niet op de foto, op basis van wat de geleerden schrijven.

,,Dat klopt. Ik ga alleen op de foto als het moet: voor mijn paspoort.''

Hebt u een missie in Nederland?

,,In de koran staat: nodig de mensen uit tot het geloof met kennis en goede manieren van praten. Dat is onze opdracht. De islam is goed. De islam is voor iedereen, er is geen verschil tusen wit, zwart, rood, oranje. Als moslim wil je dat aan zoveel mogelijk mensen laten zien.''

Bent u niet bang dat de islam in Nederland verwatert?

,,Nee. Niet als het gaat om de plichten. Wel als het gaat om de rechten. Je mag hier drugs gebruiken, je mag hier roken, een bordeel hebben, een grote mond opzetten tegen je leraar. Die dingen zetten de zes noodzaken onder druk. 1. mensen beschermen 2. geloof. 3. kinderen. 4. geld en bezittingen 5. eer en 6. verstand. De sharia draait om deze noodzaken. Niemand kan leven zonder.''

Wat doet u daartegen?

,,Wij leren mensen dat roken vanuit de islam verboden is. Als je sigaretten rookt, ga je daaraan dood. Je mag jezelf niets slechts aandoen, en anderen helemaal niet. Bovendien: sigaretten stinken. Het moet binnen de islam schoon en zuiver zijn. We houden er lezingen over, in het Nederlands. Dan laten we foto's van kapotgerookte longen zien.''

U bent de shockimam.

,,Het is belangrijk dat mensen de waarheid zien. Dan kunnen ze erkennen dat het slecht is wat ze doen en kunnen ze zich verbeteren. Beeld en taal zijn de weg naar kennis. Kennis van schriftgeleerden is belangrijk. Dat is de essentie van de islam. Anders verwatert de religie en wordt het traditie, cultuur.''

Wat doet u als uw dochter een niet-moslim trouwt?

,,Die vraag is te persoonlijk. We vertellen moslims dat het verstandiger is een moslim te trouwen. Dan kun je miscommunicatie voorkomen. Trouwen is erg belangrijk. Zodat het kind weet wie de vader en de moeder is. Emancipatie gaat voorbij aan de rechten van kinderen. De vrijheid van ouders die scheiden, betekent onvrijheid voor kinderen. Hoe kunnen zij een vader of moeder leren kennen die niet meer bij hen woont?''

Dus een moslima trouwt een moslim en mag niet scheiden.

,,U bedoelt dat denigrerend. Dat is het niet. De vrouw heeft binnen de islam en bij de familie hoog aanzien. Een man vroeg de profeet Mohammed met wie hij het best kon omgaan. Tot driemaal toe noemt de profeet de moeder. Hij zegt: ,,Het paradijs is onder de voeten van je moeder.''

,,Allah heeft de vrouw zacht geschapen, zorgzaam, aantrekkelijk om te zien en dat is belangrijk om kinderen te krijgen. De man is stoer en grof geschapen, zo kan hij werken en geld verdienen. En het is niet de bedoeling dat ze elkaars rol overnemen.''

Heeft Nederland nog meer slechte kanten?

,,Ik erger me bijzonder aan de reclames. Voor een stukje chocola plakken we een vrouw bloot in een bushok. De vrouw is in Nederland nog minder waard dan een schoen. Als een vrouw in Nederland niet bloot is, is ze niet vrij. Wat een onzin. Juist in de islam accepteren wij de vrouw hoe zij is.''

Toch geeft u mij geen hand.

,,Dan gaat het kriebelen. Binnen de islam is alles wat kan leiden tot een zonde verboden. Wat kan leiden tot overspel, is verboden. Dat geldt voor mannen én voor vrouwen. Als ik naar het ziekenhuis moet, vraag ik om een man als dokter en vraagt de vrouw om een vrouw. Als er geen man is en ik ben in levensgevaar dan mag een vrouw mij ook behandelen. Het leven gaat boven alles. Daarom zijn we ook tegen euthanasie: jezelf vermoorden mag niet''

Zijn moslims betere mensen dan niet-moslims?

,,De profeet Mohammed heeft gezegd: oh mensen, Allah heeft jullie geschapen. Jullie zijn allemaal kinderen van Adam. Jullie zijn allemaal uit klei geschapen. Er is geen verschil tussen een Arabier en een niet-Arabier, behalve diegene met vroomheid en goede daden.''

Maar moslims die een vrouw de hand schudden zijn minder dan u.

,,Dat zijn moslims die een zonde plegen.''

Wat zijn de goede kanten van Nederland?

Sheikh Mahmoud El Shershaby denkt lang na. Blijft stil. Zegt: ,,Vroeger zou ik hebben gezegd: Nederland is beter dan Frankrijk want ze zijn hier niet zo chauvinistisch. Maar nu weet ik het niet.''

Wat is vroeger?

,,Ik bedoel de tijd vóór 11 september 2001, de aanslagen van slechte moslims die ik scherp veroordeel. Ik bedoel vóór de moord op Pim Fortuyn. Ik heb sindsdien een onbestemd gevoel over Nederland. Met terugwerkende kracht vraag ik me af: was ik toen tevreden over Nederlandse hypocrisie? Je hoort en leest nu overal moslimhaat.''

Komt dat door de moord op Van Gogh?

,,Ja. Een individu, een moslim pleegde een slechte daad. Maar waarom zijn moslims daar verantwoordelijk voor? Als je als ouder een kind opvoedt, kan je ook zijn leven niet leiden.

,,Alle woede ligt nu op het bord van de moskeeën, terwijl deze jongen in Nederland is geboren en in Nederland naar school is gegaan. Ik vind dat de niet-moslims zich moeten realiseren dat ze te ver zijn gedaan. Sommige politici zijn bezig te spelen met het gevoel van mensen. Ik vind dat Nederland diep is gezakt.''

Hoe komt dat?

,,Nederlanders zijn steeds materialistischer geworden. Daarmee zijn anderen, andere mensen, oninteressanter geworden. Het is: ikke ikke ikke en de rest kan stikken.''

Hebt u nog vertrouwen?

,,Dat weet ik niet. De sfeer is grimmig en wordt steeds grimmiger door media en politici. Sommige politici gebruiken grote woorden om moskeeën te sluiten.''

U bedoelt de uitspraken van CDA-fractieleider Verhagen.

,,Ik noem geen namen. Maar wat is hun doel daarmee?''

Nou?

,,Ik weet het niet. Politici moeten als laatste het schip verlaten, maar ik verdenk ze ervan als eersten weg te lopen voor de dialoog, de oplossingen. En als de economie ook instort, houd ik mijn hart vast.''

Een burgeroorlog?

Lachend: ,,Ik heb in elk geval een huis in Egypte.''

Gaat u gelovigen adviseren te emigreren?

,,Nee. Een toekomst moet je niet alleen materialistisch zien. Je kunt ook een goede moslim zijn in een land dat het moeilijk heeft. Maar ik vang veel geluiden op van mensen die kijken naar welk land ze kunnen uitwijken. Dat zijn ook jongeren. Heel veel jongeren.''

Dit is het derde interview met imams in Nederland. Eerdere delen verschenen op 21 en 23 december. Een overzichtsverhaal stond op 18 december in het Zaterdags Bijvoegsel.