Het gevaar van de hoofddoekvreter

Heeft iemand wel eens goed gekeken naar het Tienpuntenplan van Geert Wilders, de aanleiding tot zijn breuk met de VVD en de programmatische grondslag van zijn anti-islamiseringspartij in oprichting?

Punt 2 over de absolute uitsluiting van een Turks lidmaatschap van de Europese Unie is een verdedigbaar democratisch standpunt, met nogal wat steun onder de bevolking. Sterker nog, in alle Europese lidstaten met een diaspora uit de Turkse gastarbeid staat de meerderheid van geënquêteerde burgers thans negatief tegen een Turkse uitbreiding van de Unie.

Maar Wilders redeneert dat Europese landen christelijk zijn en blijven terwijl Turkije islamitisch is en blijft. Dit argument over de onverenigbaarheid van beschavingen is in strijd met de Europese gedachte en met de buitenlandse politiek van seculiere, niet-christen-democratische partijen tot nu toe. Europese integratie betreft niet het herstel van een christelijke gemenebest uit de tijd van Karel de Grote, maar vreedzame coëxistentie en welvaartsverhogende samenwerking tussen staten en volkeren die de beginselen van een democratische rechtsstaat en open samenleving onderschrijven. Geloofsvrijheid en pluralisme van levensbeschouwingen horen bij deze beginselen.

Wilders' afbakening van christelijk Europa en zijn oproep om per referendum tegen de Europese grondwet te stemmen vanwege de Turkse kwestie zijn onheilspellend. De miljoenen moslims in Nederland en de Europese Unie worden voortaan als tweederangsburgers beschouwd zolang zij hun geloof praktizeren. Zij hebben volgens Wilders geen reden zich gediscrimineerd te voelen zolang zij zelf niet willen kiezen tussen geloofsafval en terugkeer naar het land van herkomst. En de soms zinnige uitspraken van Wilders over een wenselijke opening, secularisering en liberalisering van de islam zijn niet te verenigen met absolute uitsluiting van het Turkije van de AK-partij van Erdogan.

Wilders wil ook dat radicale moskeeën worden gesloten, dat radicale imams het land worden uitgezet en dat immigranten die niet of laat integreren eveneens weg moeten. Op korte termijn valt er inderdaad niet te ontkomen aan uitzetting van enkele buitenlandse imams die aantoonbaar en gezaghebbend aanzetten tot geweld, uiting van haat en andere bezigheden die de Nederlandse samenleving en overheid ondermijnen. Net als de uitzetting van uitgeprocedeerde asielzoekers en illegalen, is dat een van de zware ingrepen die bitter nodig zijn om de ruimte voor verdraagzaamheid en gemeenschapszin tussen oude en nieuwe Nederlanders van goede wil te heroveren. Maar ik hoop dat gemeenschappen van moslims straks zelf hun extreme imams ontslaan en vervangen door gematigden. Wilders' polariserende boodschap van `aanpassen of oprotten' helpt daar absoluut niet bij.

Wilders zei tegen De Standaard dat allochtone jongeren die zich schuldig maken aan misdadig en onmaatschappelijk handelen, zoals de bende in de Amsterdamse Diamantbuurt, bestraft moeten kunnen worden met intrekking van hun Nederlandse paspoort en afvoer naar het land van herkomst. Maar daarmee bedenkt hij een extra straf, naast die van de rechter. En hij discrimineert, want `rotjongens' met Nederlandse ouders hoeven niet op te rotten. En hij belast andere landen met de opvang van onaangepaste Nederlanders.

Zou de mensen die zeggen Wilders te steunen, echt begrijpen wat hier allemaal wordt voorbereid? Mijn bezwaar is niet eens dat hij voorstellen doet die thans onhaalbaar zijn in de Nederlandse en internationale rechtsorde. Ook de bangmakerij in zijn politiek laat ik hier passeren: vroeg of laat staat er natuurlijk een linkse populist op die roept dat types als Wilders weer terugmoeten naar wat er over is van de generaliteitslanden onder de Moerdijk. Mijn grote bezwaar is dat Wilders kiezers probeert te winnen met plannen die enkel te verwezenlijken zijn in autocratische en totalitaire staten. De Britse koning kon plegers van halsmisdrijven deporteren naar de Australische strafkolonie, de Griekse en Turkse onderhandelaars konden hun lange eerste wereldoorlog in 1923 met Brits goedvinden afsluiten met een massale gedwongen volksverhuizing aan weerszijden van de Bosporus, de grote tirannen van de twintigste eeuw (Lenin, Stalin, Hitler, Mao) konden hele landstreken ontvolken en herbevolken. Een democratische leider die worstelt met een mislukt multiculturalisme kan dat allemaal niet, ook niet als hij Wilders of Michiel Smit of Filip Dewinter heet.

Wie suggereert dat democratie en uitzetting van problematische minderheden verenigbaar zijn, is een extremist. Niet omdat de hoofddoekvreter de macht verovert met niet-democratische middelen, maar omdat hij, op de manier van de communistenvreter Joseph McCarthy, een beleid voorstaat dat slechts met ondemocratische spelregels en bevoegdheden tot een succes kan worden gemaakt. We weten achteraf dat deze Amerikaanse senator in een tijd van nationale vrees en heroriëntatie – aan het begin van de Koude Oorlog – niets duurzaams tot stand bracht dat de Sovjet-Unie deed wankelen, maar wel een manische wedloop in verdachtmaking van landgenoten, lafheid van gevestigde partijen en repressie van linkse organisaties wist te ontketenen.

Wilders komt de verdienste toe dat hij al vóór 11 september 2001 pleitte voor waakzame terreurbestrijding. Zijn beveiliging is een dagelijkse aanslag op de Nederlandse traditie van vrijheid en democratie. Maar andersdenkende politici mogen niet langer het debat met Wilders temperen of ontlopen uit vrees voor demonisering en verlies bij de komende Provinciale-Statenverkiezingen.

Zo heeft de VVD niet goed duidelijk gemaakt waarom zij geen onderdak meer kon bieden aan Wilders. Van Aartsen moet toch kunnen laten zien dat een eerbiedwaardige partij, die haar liberale wortels heeft in de oppositie tegen de usurpatie van koning Willem I, géén steun kan geven aan het vulgaire streven naar heerschappij van de inheemse meerderheid door een neoconservatief als Wilders. Het VVD-kamerlid Hirsi Ali zou zich uitdrukkelijk moeten distantiëren van haar voormalige bondgenoot, zoals de VVD van Bolkestein destijds de aanzet gaf tot verstoting van Haiders FPÖ uit het Europese verbond van liberale partijen.

Verder zouden de fortuynisten Eerdmans en Pastors moeten stoppen met hun verkwanseling van het erfgoed van Pim. Die wilde wel de grenzen sluiten, maar ook de niet-geïntegreerde immigranten die hier al zijn, verheffen tot een vrijheidslievend Nederlanderschap.

De conservatief Spruyt moet zich afvragen of Edmund Burke zijn zegen zou hebben gegeven aan een nieuwe politiek die steeds meer in het teken komt te staan van `snel, simpel en snoeihard'. Een rechtse obsessie met gezag maakt net zo makkelijk slachtoffers als een linkse obsessie met gelijkheid. En de sociaal-democraat Bos, die gelijk heeft als hij in gesprek wil blijven met Wilders, zou daarbij moeten zeggen dat minstens de helft van diens Tien Punten voor de PvdA ononderhandelbaar zijn.

Kortom, wij moeten Wilders ernstig nemen, maar niet langer omzichtig behandelen als een tweede Fortuyn.

Jos de Beus is hoogleraar politieke theorie aan de Universiteit van Amsterdam.