Grommend gebulder kondigt het onheil aan

Vanochtend keerden opnieuw enkele Nederlandse getroffenen van de ramp in Zuidoost-Azië terug op Schiphol. Hun ervaringen.

Nadat de eerste vloedgolf het strand van het eiland Do Phi Phi had aangedaan, zag Sanne Diekorst een schitterend beeld. Het water werd van het strand gezogen, over zeker dertig meter werd de zeebodem zichtbaar, en toen, terwijl de ramp een aanvang nam, werd Sanne Diekhorst gebiologeerd door het prachtige koraal dat open en bloot in beeld kwam. Ze smeet haar sigaret weg en greep haar camera. Dit moest ze vastleggen.

Misschien was het daardoor, vertelde de jonge vrouw vanochtend op Schiphol, dat zij en haar vriend zich niet realiseerden welke ruwe gebeurtenissen zich voltrokken. Ze zagen de zee een uurtje aan, dronken wat, en besloten door te gaan met wat ze al deden: de zee op, peddelen in hun kajak, alsof er niets aan de hand was. ,,Ik zag een rondzwervende kast. Wel raar natuurlijk. Mijn vriend zei: kijk, nog meer huisraad. En kijk, een lijk. Toen nóg drong het niet goed tot me door.''

Dat kwam pas toen ze hun kajak opnieuw aanmeerden. Een Thaise man maande de twee ogenblikkelijk de jungle in te rennen. En tijdens het hardlopen viel het kwartje. Ze renden door, samen, vertelt ze, en ze belandden op een heuvel, waar het uitzicht opnieuw schitterend was, maar het beeld afschrikwekkend. Ze zouden er, verstoken van de buitenwereld, ruim 24 uur blijven.

Met enkele honderden mensen, misschien wel duizend, zaten ze daar, vertelt Sanne Diekhorst – op een parkeerplatform, dat een fragmentarisch uitzicht bood op mensen in gevecht met water. ,,Ik ben op die heuvel nog héél lang bang geweest'', vertelt Sanne Diekhorst. Niets leek logischer dan dat ook dit stukje door ze steeds hoger reikende zee zou worden bereikt. ,,Pas halverwege de nacht dacht ik, okee, er gebeurt niets meer.''

Op die heuvel hadden de mensen in ieder geval elkaar. Maar in zulke omstandigheden, zegt Sanne Diekhorst, wil iedereen zijn verhaal kwijt, en zijn mensen niet ontvankelijk ernaar te luisteren. Informatie van de autoriteiten was er niet. Hulp was er ook niet. Elk reëel vooruitzicht ontbrak. Op den duur landden er helikopters – zij waren er alleen voor zwaar gewonden, niet voor Sanne Diekhorst en haar vriend. Wel kwamen nu gegevens door. Getallen van dodelijke slachtoffers – 300 zei de één, 40.000 de ander. Er landde een nieuwe heli, toen alle gewonden al weg waren, dus dat zag er, na een uur of twintig slapeloos wachten, geruststellend uit. ,,Bleken het journalisten. Dan denk je ook: tsja.''

Uiteindelijk hadden ze één keuze: op zee terugvaren naar het vasteland. Sanne Diekhorst was er beducht voor. ,,Ik had het idee: ik hoef even niet de zee op.'' Maar het was veilig, zei iedereen, en trouwens: keuze had ze niet.

Sanne Diekhorst en haar vriend waren twee van een handvol Nederlanders die vanochtend om half zes aankwamen met een lijnvlucht uit Bangkok, waarin vooral niet-toeristische passagiers zaten. Vanmiddag zou een nieuw toestel met alleen getroffenen aankomen.

Sabine Schilleman keerde vanochtend ook terug uit Thailand. Ze zou tweede kerstdag met een vriendin gaan duiken op het eiland Ko Samui, en zij zag ook die leeggezogen zee. De twee twintigers renden weg van de boot die ze klaar aan het maken waren, en wat Sabine Schilleman altijd zal bijblijven is het geluid dat ze daarna registreerde. Een grommend gebulder. Helderder kan onheil zich niet aankondigen.

Sabine Schilleman en haar vriendin renden op tijd weg, ze zagen alles op veilige afstand. Hun hart opende zich voor één man, een Nederlandse duikinstructeur, Nikos heet hij. Ze zagen zwaar gespierde mannen met holle ogen voor zich uit staren. Ze zagen mensen in shock. Bijna niemand schoot te hulp. Maar Nikos, hun held, zwom herhaaldelijk de vloedgolf tegemoet om mensen te redden. Ze volgden hem, ze telden mee, ze telden dat hij op één dag vijfendertig mensen redde. Die man, zegt Sabine Schilleman, die verdient een lintje. ,,Persoonlijk door koningin Beatrix uit te reiken.''

's Anderendaags besloot Sabine Schilleman Nikos te helpen. Ze heeft immers een EHBO-diploma. Ze deed een doek voor haar mond en haalde dingen uit die ze nooit voor mogelijk had gehouden. Ze duwde eigenhandig darmen terug in de buik van een slachtoffer en naaide de wond provisorisch dicht. Ze spalkte armen en benen. Ze sloopte een deur uit een appartement omdat ze een brancard nodig had. Ze werkte net zolang totdat alle gewonden geëvacueerd waren.

Ze weet niet hoeveel lijken ze zag. De lucht van dood was erg, maar het meest afschuwelijke zag Sabine Schilleman in Phuket. Daar waren foto's van overleden slachtoffers opgehangen. ,,Walgelijke beelden. Je ziet het ene na het andere hoofd van mensen die in grote angst zijn gestorven. Zo droevig.''