De bazenfluisteraars

Wie is de baas? De topman of de belegger?

Bazen en werknemers in Nederland worden hardhandig geconfronteerd met de nieuwe werkelijkheid: aandeelhouders grijpen de macht. Met ingang van 1 oktober is de invloed van aandeelhouders wettelijk vergroot. Een meerderheid van de aandeelhouders kan nu alle commissarissen naar huis sturen, nieuwe benoemen en daarmee een bedrijf een andere richting op sturen.

In de woorden- en biedingsstrijd om automatiseringsbedrijf PinkRoccade is de confrontatie tastbaar. Een handvol grote Nederlandse aandeelhouders, waaronder de overheid, plus een groepje Angelsaksische beleggers kreeg deze week zijn zin. Pink-concurrent Ordina mag een boekenonderzoek doen om een tegenbod te staven, nadat Getronics, de favoriet van directie en commissarissen van PinkRoccade, al een bod heeft uitgebracht.

De aandeelhouders kunnen het machtswoord spreken doordat zij met weinig zijn, dat maakt overleg gemakkelijker, en grote pakketten aandelen hebben. Vijf Nederlandse partijen bezitten zeker de helft van de aandelen, wat Angelsaksische beleggers hebben 5 à 15 procent. Bovendien levert een coup beleggers direct voordeel op: Ordina heeft bij een gunstig boekenonderzoek een hoger bod in petto dan Getronics: 370 miljoen euro tegen 350 miljoen.

Een van de `suggesties' die de aandeelhouders in het overleg met de Pink-commissarissen op tafel legden was simpel: als wij er met met u niet uitkomen, organiseren wij een aandeelhoudersvergadering, waar alles ter sprake kan komen. Inclusief, sinds 1 oktober, het ontslag van de commissarissen.

De strijd om de macht bij PinkRoccade is de derde in drie maanden tijd die beleggers winnen. Bij automatiseringsbedrijf Exact zijn de commissarissen zelf afgetreden en vervangen toen duidelijk werd dat een paar grootaandeelhouders en oprichters andere plannen hadden dan zij. Het gedwongen vertrek vorige week van directievoorzitter P. Jongenburger van Corus Nederland op last van de grootaandeelhouder in Londen is van hetzelfde laken een pak.

Macht trekt opportunisten aan. Bij PinkRoccade dook afgelopen week een nieuwe belegger op: Centaurus, een Angelsaksisch beleggingsfonds dat geld wil verdienen door bedrijven aan te zetten tot reorganisatie of complete overname.

Centaurus heeft meer dan 5 procent van de Pink-aandelen en ageert ook bij voedingsbedrijf CSM: doe iets om de koers te verhogen. Bij winkelketen Vendex KBB, dat zichzelf het afgelopen jaar bij opbod verkocht, waren zulke activisten al succesvol. De belegger schudt aan de boom, en ziet wel of er een baas uitvalt.