Janoekovitsj erkent verlies Oekraïne niet

De pro-Russische premier Viktor Janoekovitsj weigert zijn nederlaag te erkennen in de Oekraïense presidentsverkiezingen. Hij kondigde vandaag aan het resultaat aan te vechten bij het Hooggerechtshof.

,,Ik zal nooit mijn nederlaag erkennen, want er waren schendingen van de grondwet en de mensenrechten van ons land'' die ,,alleen een blindeman kunnen ontgaan'', zei Janoekovitsj gisteren. Zondag kondigde hij al ,,keiharde oppositie'' aan als zijn rivaal Viktor Joesjtsjenko zou winnen.

Na telling van 99,9 procent van de stemmen kan de pro-westerse bankier Joesjtsjenko het presidentschap niet meer ontgaan. Hij leidt met 52 tegen 44 procent, een marge van acht procentpunten.

Oekraïne stemde gisteren voor de derde keer, nadat de tweede ronde van 21 november door het Hooggerechtshof ongeldig werd verklaard wegens massale stembusfraude. De centrale kiesraad verklaarde Janoekovitsj toen tot winnaar, waarop ruim twee weken massaal straatprotest in Kiev en andere steden volgde.

De waarnemers van de Organisatie voor Veilgheid en Samenwerking in Europa (OVSE) noemden de ronde van zondag ,,een grote stap voorwaarts in de richting van vrije en eerlijke verkiezingen''. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, feliciteerde Oekraïne met een ,,historisch moment in de democratie''.

Vladimir Roesjailo, voorzitter van de organisatie van voormalige sovjetstaten (GOS-landen), uitte daarentegen ernstige twijfel over de ,,legitimiteit en het democratische proces''. Een Russische waarnemer, Ljoebov Sliska, signaleerde ,,overduidelijk cynisme'' en ,,vreselijke schendingen'', zoals de aanwezigheid van een pro-Joestsjenko sticker op een spiegel in een door hem bezocht stemlokaal.

De Oekraïense minister van Transport, Georgii Kirpa, is gisteren dood aangetroffen in zijn datsja bij Kiev. Hij overleed door een schotwond, het is nog onduidelijk of het moord of zelfmoord betreft. Een onderminister speculeert dat het moord betreft, die samenhangt met financiële geschillen.

Kirpa (58), een prominent zakenman, was nauw bevriend met de huidige president Koetsjma. Hij verloor twee jaar geleden een machtsstrijd met Janoekovitsj, toen nog gouverneur van Donetsk, om het premierschap. Kirpa gold toen nog als mogelijk presidentskandidaat. In de recente politieke crisis speelde Kirpa een sleutelrol. Zijn ministerie zorgde voor treinen om Janoekovitsj-gezinde arbeiders naar Kiev te vervoeren en trachtte volgens de oppositie de toestroom van Joesjtsjenko-aanhangers naar Kiev in te perken.

Afgelopen weekeind vertelde een goed ingevoerde journalist uit Donetsk dat Kirpa inmiddels gebrouilleerd was met Janoekovitsj. Kirpa zou zijn ministerie met oranje, de kleur van Joesjtsjenko, hebben gedecoreerd en geen treinen meer beschikbaar hebben gesteld voor duizenden aanhangers die Janoekovitsj naar Kiev wilde sturen om te protesteren tegen de zege van diens rivaal.