Familiebanden in 't circus

Een vader zegt over zijn zoon: ,,Mijn zoon is geen artiest, hij is een kunstjesmaker.'' De zoon zal zich zijn verdere leven deze neerbuigende uitspraak herinneren: ,,Mijn vader, dat was een artiest met een grote A.'' Circusartieste en trapezekoningin Katya Arata vertelt vol trots dat zij de zevende generatie artiest van vaderskant is en de vierde van moederskant. Rudi Carrell plagieerde schaamteloos de grappen van zijn vader. De documentaire Circus & variété, het bloed kruipt... door Netty van Hoorn belicht een fenomeen dat onder circusartiesten veel voorkomend is, namelijk dat zij voortspruiten uit familiedynastieën.

De documentaire begint in Georgia, Amerika, waar Katya terecht is gekomen bij het vermaarde circus Ringling Bros Barnum & Bailey. Zij vertelt over haar ouders, het pleeggezin dat het circusmeisje opvoedde, het zwervende bestaan dat het werk bij een circus vereist. Twee leden van de befaamde acrobatengroep De Osmani's, Julia en Connie, zijn uitvoerig aan het woord over hun omzwervingen en wederwaardigheden. Spannend is hun relaas over een optreden in Rusland tijdens de Koude Oorlog. Nadien waren ze in Nederland niet welkom meer en mochten ze niet optreden voor de militairen, in de circuswereld een welkome schnabbel.

De documentaire is niet duidelijk gecomponeerd en de truc van het monteren is wel erg nadrukkelijk toegepast. Aanvankelijk gaat het over de familiebanden, totdat zich een artiestenreünie aandient waar de ouderen vertellen over hun beroepsleven. Dat is eigenlijk een nieuwe documentaire. Theo Rekkers, Eddie Christiani, Freddy Kenton en Toby Rix komen in beeld. We zien sfeervolle historische opnamen van het circus en variété van vroeger en de teloorgang ervan door de televisie. Bioscopen schaften het variéténummer aan het begin van een film af. En zo ging het verder. Op de reünie ziet iedereen elkaar weer, en dan is dit thema weer op de achtergrond geschoven. Het is interessant allemaal, maar het is ook te weinig strak getrokken in de eindmontage. Opvallend is de wat bitse toon van Charles Matla jr., die de grievende woorden van zijn vader niet kan vergeten. Familiebanden zijn niet altijd het mooiste dat er is.

Het uur van de wolf: Circus & variété, het bloed kruipt..., NPS, 21.00-22.00u.