Viktor Joesjtsjenko wint verkiezingen Oekraïne

De Oekraïeners hebben gisteren, op de vingers gekeken door twaalfduizend internationale waarnemers, oppositieleider Viktor Joesjtsjenko tot president gekozen.

Toen vandaag 95 procent van de stemmen was geteld, stond Joesjtsjenko op 52,7 procent van de stemmen. Zijn uitdager, de eerder met verlof gestuurde premier Viktor Janoekovitsj, had toen 41,5 procent van de stemmen gekregen. De rest was ongeldig.

Joesjtsjenko eiste gisteravond al de zege op. Tot tienduizenden enthousiaste aanhangers op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev zei hij dat ,,Oekraïne, veertien jaar nadat het onafhankelijk was geworden, nu vrij is''. ,,Dit is het begin van een nieuw tijdperk en een nieuwe democratie'', aldus Joesjtsjenko. ,,Het volk heeft zijn macht getoond. Het heeft gerebelleerd tegen waarschijnlijk het meest cynische regime in Oost-Europa''.

Zijn tegenstander Janoekovitsj klaagde over ,,schendingen van de grondwettelijke rechten en de mensenrechten''. Hij zei ,,de rechten van de kiezers met alle legale middelen'' te zullen verdedigen. ,,Ik verwacht een overwinning, maar als het een nederlaag wordt, zal in het parlement een harde oppositie worden gevoerd'', zei hij.

De stemronde van gisteren was de derde in de race om het presidentschap, nadat de tweede en beslissende ronde, die op 21 november werd gehouden, na wekenlange protesten van Joesjtsjenko's aanhang, wegens massale fraude was geannuleerd.

Zaterdag wierp het Constitutionele Hof nog een schaduw over de verkiezingen van gisteren, door enkele wijzigingen die na 21 november in de kieswet waren opgenomen, als strijdig met de grondwet te verklaren. Met name de beperking van het thuis stemmen – door mensen die wegens ziekte of een handicap niet naar de stembureaus kunnen – deugde volgens het Hof niet. Maar de afkeuring had geen consequenties voor de verkiezingen van gisteren. De voorzitter van het Constitutionele Hof zei dat de andere wijzigingen van de kieswet in orde waren en dat de verkiezingen van gisteren ,,een legitieme president'' zouden opleveren.

Van fraude was gisteren, ondanks de maatregelen die na 21 november zijn genomen, nog wel degelijk sprake. Volgens journalisten die in de regio Charkov zestig stembureaus afgingen was in vijftien stembureaus sprake van manipulatie. In twee stembureaus bevonden de stembiljetten zich niet in de voorgeschreven brandkast, in meer dan tien stembureaus waren ze niet afgesloten en in twee stembureaus waren de stembussen niet afgedekt.

reportage: pagina 6