Jansen laat Vivaldi's winter kraken

,,Alle muziek die we uitvoeren is muziek die me ontroert, en die ik in mijn hele lijf voel.'' Met dat motto stelde violiste Janine Jansen het programma samen voor haar tweede Internationaal Kamermuziek Festival in Utrecht. Naast werken voor kleine orkestbezetting klinkt kamermuziek van uiteenlopende componisten. Altviolist Daniel Raiskin en pianist Stefan Vladar geven een masterclass, en naast een optreden van de Fancy Fiddlers van vioolpedagoge Coosje Wijzenbeek – ook Jansens oud-lerares – is er zelfs een `Battle of Strings' door het Weense strijktrio Triology en violisten Jansen en Rachlin en cellist Thomas Carroll.

Janine Jansen opende haar eindejaarsfestival gisteren met een geanimeerde uitvoering van de Sinfonia concertante in A (1773) van J.C. Bach, de avontuurlijkste Bach-zoon, die de hoofse wereld koppelt aan burgerlijk vermaak.

Voor een gordijn van fonkelende kerstlichtjes, inspireerden de dartel solerende Jansen en de kernachtig `klassiek' musicerende cellist Poltéra het begeleidende ensemble tot spontaan en alert samenspel. Het resultaat deed denken aan een onbekommerde greep uit de stilistische schatkist van de authentieke muziekpraktijk, vermengd met een vleugje romantiek.

,,Tempo is de ziel van de muziek'', betoogde vader Mozart in zijn legendarische Violinschule. Maar wat is een juist tempo? Hoe langzaam speel je een Adagio, hoe snel een Andante? Janine Jansen wekt de indruk niet al te veel na te denken over zulke essentiële zaken. Ze stort zich enthousiast op om het even welke noten, en verleent daar met vaart en flair een onnavolgbare expressie aan. Haar luchtige interpretaties hebben een kwikzilverachtig karakter, of het nu om barokmuziek of romantische werken gaat. De tempi liggen hoog, dynamische contrasten worden op de spits gedreven en het wemelt van de verrassende accenten. Maar dat alles gaat ten koste van de toonkwaliteit en de intensiteit van de melodielijnen. Zo was de inzet van Mozarts Vioolconcert nr. 3 in G, KV 216 dermate snel, dat het glansrijke vioolspel van Jansens levenspartner Julian Rachlin alleen in de solocadensen werkelijk tot zijn recht kwam. Als concertmeester van het begeleidende ensemble vuurde Jansen zoveel impulsieve muzikale explosieven op Rachlin af, dat er van een uitgebalanceerde dialoog tussen solist en orkest niet zoveel terecht kwam. Op vergelijkbare wijze leek Jansens solistische voortvarendheid Rachlin muzikaal in het nauw te drijven tijdens hun energieke maar oppervlakkige uitvoering van het Concert in d voor twee violen, strijkers en basso continuo van J.S. Bach, waarin de soloviolen in hun haast vergaten te zingen.

Bij wijze van kerstsurprise speelden Jansen en haar toegewijde ensemble ook nog de `Winter' uit de Vier Jaargetijden van Vivaldi, waarbij de noten op een magistrale manier over het ijs vlogen. De bevroren takken kraakten, ijle zonnestralen beschenen het winterlandschap, en de dieren hielden, samen met het publiek, eerbiedig hun adem in.

Concert: 2e Int. Kamermuziek Festival Utrecht. Janine Jansen (viool), e.a. Gehoord: 26/12 Vredenburg, Utrecht. Nog t/m 29/12, aldaar. Inl.: www.kamermuziekfestival.nl