Zondagavond wordt anders, niet slechter

De NOS heeft de strijd om de uitzendrechten voor de eredivisie verloren, maar is zeker niet verslagen, meent Gerard Dielessen. De kijker wil vooral serieus genomen worden.

Nu de Eredivisie CV de rechten van de nationale voetbalcompetitie aan de nieuwe zender van John de Mol heeft gegund, voorspellen veel mensen het einde van Studio Sport bij de Publieke Omroep. Die veronderstelling moet op een ernstig misverstand berusten.

Ik ontken niet dat Studio Sport met het verdwijnen van de belangrijkste clubcompetitie van Nederland behoorlijke averij oploopt, maar een drama is het niet. Zondagavond zeven uur zal in september komend jaar anders zijn dan de afgelopen veertig jaar. John de Mol zal op dat tijdstip een nieuw voetbalprogramma maken.

Wij zullen onze uitzending van Studio Sport naar een later tijdstip op de zondagavond verplaatsen. Ook daar zullen massa's mensen op afstemmen. Daar ben ik van overtuigd. De NOS beschikt namelijk ook straks nog steeds over een ruim gevulde portefeuille met sportrechten. Alle andere Nederlandse sporten, het WK voetbal in Duitsland in 2006, veel nationaal en internationaal schaatsen, Roland Garros, Tour de France, de Olympische Spelen tot en met 2012 en nog veel meer waarmee de komende jaren nog prima dagelijks uitzendingen van Studio Sport kunnen worden gemaakt. Het is goed om te weten dat ons 180 uur eredivisievoetbal ontvalt van de in totaal 1800 uur sport die we jaarlijks uitzenden.

Overigens zullen we in de komende periode uiteraard proberen om via een sublicentieregeling met De Mol, of via het `voorkeursrecht' dat in de Mediawet staat, toch aan beelden van de eredivisie zien te komen. De NOS moet altijd in staat zijn van actuele (sport)gebeurtenissen verslag te doen, luidt de strekking van deze wet. Dus ook van het eredivisievoetbal. Verantwoordelijk minister Van der Hoeven heeft dinsdag tijdens het vragenuurtje in de Kamer gezegd dat het voorkeursrecht gerespecteerd dient te worden. Daarmee kunnen we onze publieke taak als onafhankelijke nieuwsorganisatie ook in de toekomst naar behoren blijven vervullen. Onze missie is helder en simpel: de NOS stelt zich ten doel voor alle beschikbare platforms toonaangevende, journalistieke en breed toegankelijke programma's te maken op het gebied van nieuws, sport en (inter)nationale evenementen.

De NOS heeft verloren, maar is er geen reden daar zielig over te doen. De eredivisieclubs hebben voor een andere weg gekozen. Daar moeten we respect voor hebben. Het hogere financiële bod van John de Mol heeft een belangrijke rol gespeeld in het definitieve besluit, maar was uiteindelijk niet doorslaggevend. Daarvoor was het verschil (ongeveer 4,5 miljoen euro) uiteindelijk toch te klein. De Eredivisie CV ziet voetbal vooral als amusement en veel minder als informatie die op een journalistieke wijze in beeld wordt gebracht, zoals de NOS de afgelopen veertig jaar heeft gedaan. De toekomst zal leren of de clubs beter worden van deze nieuwe weg.

In de ons omringende landen hebben we gezien dat de kijkers vooral serieus genomen willen worden. De overgang van publieke naar commerciële zenders heeft er bepaald niet toe geleid dat alle kijkers ook automatisch mee verhuizen. Integendeel. Misschien is dat ook wel de reden dat veel voetbalcompetities inmiddels weer (gedeeltelijk) bij veel collega-publieke omroepen te zien zijn.

Zolang de maatschappij, en dus ook de politiek, blijft kiezen voor een brede publieke omroep, zal de NOS zich blijven richten op een totaal sportaanbod op televisie, radio, internet en andere media. Sport is uitermate belangrijk voor de publieke omroep, want het heeft een grote maatschappelijke betekenis, versterkt de band met onze kijkers en trekt relatief veel jonge kijkers.

De afgelopen zomer hebben we met onze speciale programma's rond het EK Voetbal, Tour de France en Olympische Spelen tientallen miljoenen mensen bereikt en veel waardering geoogst. Het is niet vanzelfsprekend dat dergelijke programma's in een commerciële omgeving worden gemaakt, omdat daar immers moeilijk geld mee is te verdienen wegens de hoge kosten van dergelijke producties. De NOS is er niet om geld te verdienen.

We gaan er in de toekomst dan ook vanuit dat de NOS zowel door de politiek als van de kant van onze collega-omroepen duurzaam de (financiële) mogelijkheden behoudt om ons brede sportbeleid te kunnen blijven uitvoeren. En, eerlijk is eerlijk, na het verlies van de Nederlandse voetbalrechten, is die noodzaak nog urgenter. De in het NOC*NSF verzamelde sportbonden hebben wat mij betreft deze week niet tevergeefs een oproep gedaan aan de politiek én de NOS om toch vooral aandacht te blijven schenken aan al die andere sporten en aan voetbal. We zijn er immers om alle sporten serieus te nemen.

Met de komst John de Mols nieuwe zender en zijn interesse voor voetbal zal de druk op het sportrechtenbudget overigens verder toenemen. Het is een misverstand te veronderstellen dat we het vrijvallende budget niet nodig hebben. Binnenkort beginnen de onderhandelingen over de nieuwe Champions League periode, de thuiswedstrijden van het Nederlands elftal, het EK 2008 (in Oostenrijk en Zwitserland) en het WK 2010 (in Zuid-Afrika). Wij zullen de gemaakte afspraken uiteraard nakomen. We moeten er voor waken deze rechten kwijt te raken waardoor we als publieke omroep in een negatieve spiraal terechtkomen met kwaliteitsnivellering voor de kijkers als onvermijdelijk gevolg.

Sportverslaggeving bij de NOS maakt integraal onderdeel uit van een stevige multimediale organisatie die ook nog de belangrijke `poten' nieuws en evenementen omvat en verdient duurzaam een belangrijke plaats binnen onze organisatie. De NOS heeft in de afgelopen jaren, vooral op sport- en evenementengebied, grote expertise opgebouwd in live verslaggeving. Dat heeft prachtige televisie opgeleverd voor een miljoenenpubliek. Dat moeten we niet willen verkwanselen. Tijdens het laatste EK Voetbal in Portugal produceerde een speciaal daarvoor ingehuurde equipe van de NOS zes wedstrijden. De begrafenisplechtigheid van bijvoorbeeld prins Bernhard werd mede mogelijk gemaakt door de inzet van een fiks aantal sportregisseurs en -producers, naast de ervaren medewerkers van NOS Actueel. En dat geldt voor veel meer live evenementen.

De NOS maakt haar nieuws-, sport en evenementenprogramma's omdat de wetgever dat wil. Zo simpel is het. We doen dat naar beste kunnen. Het verlies van de eredivisierechten beschouw ik als een verloren slag, maar de oorlog hebben we zeker niet verloren.

Gerard Dielessen is directeur van NOS RTV. In 2002-2003 gaf hij leiding aan Studio Sport.