Vervolging voor moorden Suriname

Het Surinaamse openbaar ministerie gaat een aantal verdachten vervolgen voor de zogenoemde `Decembermoorden' uit 1982. Onder hen is voormalig legerleider Desi Bouterse, die door het OM als hoofdverdachte wordt gezien. Bouterse is tegenwoordig parlementariër.

De verdachten hebben deze week een kennisgeving van de openbaar aanklager ontvangen. Het OM heeft niet gezegd hoeveel mensen worden vervolgd. Ze moeten terechtstaan voor moord, die ,,opzettelijk en met voorbedachten rade'' en ,,in kalm beraad en rustig overleg'' is gepleegd, aldus de aanklacht.

In 1982 werden in Fort Zeelandia, in de hoofdstad Paramaribo, vijftien tegenstanders van het toemalige Militair Gezag in Suriname standrechtelijk geëxecuteerd. De slachtoffers waren prominente vakbondsleiders, advocaten en journalisten, onder wie de Nederlander F. Wijngaarde. De moorden zorgden voor een schok in de samenleving en brachten Suriname voor jaren in een internationaal isolement. Nederland staakte de ontwikkelingshulp.

Het is nog onduidelijk wanneer het proces begint. Het dient voor de krijgsraad. De Decembermoorden liggen in Suriname nog uiterst gevoelig wegens de betrokkenheid van Bouterse. Die heeft in het vooronderzoek toegegeven verantwoordelijk te zijn geweest voor de moorden, maar ontkent dat hij bij het misdrijf aanwezig was.

Het besluit van justitie om tot vervolging over te gaan komt nadat de rechter-commissaris voor krijgsraadzaken onlangs het gerechtelijk vooronderzoek naar de moorden afsloot en de zaak formeel overdroeg aan het OM. Justitie had vervolgens dertig dagen voor een besluit tot vervolging.

Hoewel de democratie in 1987 in Suriname terugkeerde, duurde het nog tot 2000 voordat de zaak justitieel werd onderzocht. Dat gebeurde nadat het openbaar ministerie daartoe werd gedwongen door het Hof van Justitie in Paramaribo, na een langdurige beklagprocedure van nabestaanden en maatschappelijke organisaties. [Vervolg SURINAME: Pagina 5]

SURINAME

Nog geen datum voor strafproces

[Vervolg van pagina 1] Het daaropvolgende gerechtelijk vooronderzoek duurde ruim vier jaar. Er zijn tientallen getuigen gehoord en er is uitvoerig forensisch onderzoek gedaan, onder meer op de plek van het misdrijf, Fort Zeelandia in Paramaribo. Ook zijn de stoffelijke resten van de slachtoffers opgegraven en onderzocht met hulp van het Nederlands Forensisch Insituut. Het onderzoek heeft volgens goed geïnformeerde bronnen een gedetailleerde reconstructie opgeleverd van zowel de Decembermoorden zelf als de aanloop naar het delict.

In het vooronderzoek zijn 37 verdachten aangemerkt. Onder hen niet alleen (ex-)militairen, maar ook enkele (oud-)politici. Bijzonderheden over het onderzoek heeft justitie evenwel nog niet willen prijsgeven.

Bouterse is momenteel leider van de oppositionele NDP. Hij is door die partij naar voren geschoven als presidentskandidaat. Het nieuwe staatshoofd moet volgend jaar worden benoemd, na de Assembleeverkiezingen van 25 mei 2005. De president wordt in Suriname overigens niet rechtstreeks gekozen, maar door een tweederde meerderheid in het parlement. Volgens de huidige peilingen is de NDP populair, maar heeft Bouterse niet voldoende steun voor zo'n meerderheid.

Of het proces naar de Decembermoorden nog voor de verkiezingen van mei zal plaatsvinden, kon een woordvoerder van het OM in Paramaribo niet zeggen. Bouterse betitelde drie weken geleden de nasleep van de Decembermoorden nog als ,,een politiek spel'', aangewakkerd door het regerende Nieuw Front om de verkiezingen te beïnvloeden. Minister Gilds (Justitie) heeft dat ontkend en erop gewezen dat het OM volledig onafhankelijk van de politiek opereert.

Door medestanders van Bouterse is regelmatig gespeculeerd op grote onrust als het tot een proces over de Decembermoorden zou komen. Maar Bouterse zelf zei onlangs dat ,,de rust in de samenleving bewaard zal blijven'' mocht hij terecht moeten staan.

www.nrc.nl: Dossier Decembermoorden