Schaatsoorlog

Een sportboek dat zich in de toekomst afspeelt, is vorig weekeinde door de geschiedenis ingehaald. De satirische roman Glad IJs van de Noorse schrijver en stand-up comedian Knut Naerum begint bij de Europese kampioenschappen allroundschaatsen 2005 in Heerenveen. Gianni Romme gaat in de laatste ronde van het toernooi onderuit. Hij wordt meegetrokken door zijn Noorse tegenstander, wat het begin is van diplomatieke spanningen tussen de landen van deze schaatsers.

Het is niet waarschijnlijk dat Nederland en Noorwegen op korte termijn met elkaar een gewapend conflict uitvechten. Toch is dit wat gebeurt in Glad IJs na die dubbele val. De landen beschuldigen elkaar van vals spel. De Nederlanders zien in het incident de afgunst van de Noren en andersom kunnen de arrogante kaaskoppen niet tegen hun verlies. De crisis verplaatst zich gevaarlijk snel naar internationaal niveau.

`Luitenant-generaal Janken T. Maarud zit in een bruine Stressless en ziet het allemaal live op tv. Het Nederlandse publiek is zo hard aan het boe-roepen dat hij het geluid zachter zet. Wat Maarud niet weet, is dat hij vanwege deze val in Heerenveen 147 dagen later gedwongen zal zijn een besluit te nemen dat voor honderdduizenden leven of dood betekent. En hij zal dat besluit moeten nemen met een pistool tegen zijn hoofd.'

Het boek gaat eigenlijk helemaal niet over schaatsen, alhoewel de spanningen enigszins doen denken aan de diskwalificatie van Jan Bols op de EK schaatsen van 1971 in Heerenveen. Na een foute wissel op de 5.000 meter werd de Drent uitgesloten, en won de Noor Dag Fornaess de titel. Op de tweede dag van het toernooi werd Fornaess uitgejouwd en bekogeld door de Nederlandse toeschouwers. Tijdens zijn ereronde werd hij geëscorteerd door Ard Schenk en Kees Verkerk om meer problemen te voorkomen. Maar geen oorlog – dat niet.

Wel oorlog dus in Koud IJs. Het is een protest tegen manipulatie van informatie en nieuws, zoals met de oorlog in Irak. En zo is het van Gianni Romme naar schieten maar een kleine stap. Dat blijkt onder meer tijdens een Noors spoedoverleg met de koning. `Ik geloof niet', zegt een minister, `dat iemand een traan zal laten als Balkenende verdwijnt. Ik heb cijfers die bewijzen dat het CDA maar op steun van dertig procent van de kiezers kan rekenen.' De verbaasde koning: `Maar het is toch een coalitieregering?' De minister: `De Nederlanders zijn doodsbenauwd.'

Naerum weet duidelijk te maken hoe een onbenullig iets kan uitgroeien tot een mondiaal probleem. Reëel is het natuurlijk niet, maar daarvoor is de roman uitgevonden.

Gelukkig heeft de geschiedenis het verhaal inmiddels al ingehaald. Romme heeft zich vorig weekend niet geplaatst voor deze EK, en kan daarom niet meer aan de basis staan van Noors-Nederlandse oorlog.

Dit is de laatste aflevering van deze historische sportrubriek

(jurryt@xs4all.nl).