Premier overweegt oprichting ministerie Veiligheid

Premier Balkenende ,,wil zeker nadenken'' over de oprichting van een nieuw ministerie voor Veiligheid in de volgende kabinetsperiode. Hij zegt dit vandaag in een interview met De Telegraaf.

De speciale minister voor Veiligheid zou zowel politie en de veiligheidsdienst AIVD als justitie onder zich krijgen. Nu zijn deze verantwoordelijkheden nog verdeeld over de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie.

Volgens Balkenende gaat het kabinet zich in de tweede helft van volgend jaar buigen over de kwestie. ,,We moeten goed kijken naar de gevolgen van zo'n nieuwe minister van Veiligheid, maar de insteek is positief.'' Het volgende kabinet moet dan definitief beslissen of er een minister van Veiligheid komt.

De afgelopen zomer gooide minister Donner (Justitie, CDA) in een gesprek met NRC Handelsblad ook al een balletje op over samenvoeging van politie en justitie, al noemde hij andere varianten ook bespreekbaar. De terreurbestrijding vormt een belangrijke drijfveer voor de centralisatietendens.

In de VS is na de aanslagen van 11 september 2001 een afzonderlijk Department of Homeland Security in het leven geroepen (naast Justitie) om de meer dan veertig veiligheidsdiensten in dat land te bundelen. In Nederland is minister Donner al aangewezen als coördinerend bewindspersoon voor de terreurbestrijding, voorzien van zogeheten doorzettingsmacht. De AIVD valt echter onder minister Remkes (Binnenlandse Zaken, VVD). Een evaluatiecommissie concludeerde onlangs dat dit zo moet blijven.

Bij de kabinetsformatie van 2002 heeft het Kamerlid Eerdmans (LPF) al gepleit voor een ministerie van Veiligheid, schreef hij in augustus in deze krant. Maar informateur Donner en formateur Balkenende (beiden CDA) wezen volgens hem dit voorstel af. Het zou alleen maar de aandacht afleiden, energie kosten en de bureaucratie bevorderen.

De verhouding tussen de departementen van Justitie en Binnenlandse zaken wordt van oudsher getypeerd als ,,een stammenstrijd''. Inzet is de zeggenschap over het politieapparaat.

De strijd gaat terug tot de tijd waarin de politie was verdeeld in een rijkspolitie (die onder Justitie viel) en meer dan honderd afzonderlijke gemeentepolitiekorpsen, die ressorteerden onder Binnenlandse zaken. Deze werden in 1993 samengevoegd in een bestel van 25 regio's plus het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD). Het landelijke korps viel aanvankelijk onder Justitie maar inmiddels wordt de hele organisatie beheerd door Binnenlandse Zaken.

Het gezag over de politie is nog wel verdeeld. Justitie is verantwoordelijk voor de strafrechtelijke opsporingstaak. De burgemeesters, die onder Binnenlandse Zaken vallen, gaan over de handhaving van de openbare orde.