Publieke omroep verliest een pijler

John de Mol heeft de belangrijkste rechten op het uitzenden van voetbal veroverd op de NOS. De publieke omroep verliest een steunpilaar.

De publieke omroep, die via Studio Sport op zondagavond ruim 3 miljoen kijkers trekt, is na veertig jaar een van haar grootste attracties kwijt. Vanaf augustus mag John de Mol, die miljardair werd als producent van televisieprogramma's, de samenvattingen van voetbalwedstrijden in de eredivisie gaan uitzenden. Die moeten de pijler worden van zijn nieuwe commerciële station.

Niet alleen in de voetbalwereld, maar ook in Hilversum en in de politiek was met spanning uitgekeken naar de beslissing die gisteren is genomen. De koepelorganisatie van het betaalde voetbal, Eredivisie CV, kon kiezen aan wie het de uitzendrechten voor de komende drie jaar zou verkopen. Het ging om recordbedragen (in totaal 70 miljoen). Voor clubs, televisiekijkers en publieke omroep stond veel op het spel.

De geest van Sport7 hing gisteren over de bekendmaking dat de NOS de belangrijkste televisierechten zou verliezen. We gaan iets nieuws doen, was in 1996 de historische uitspraak van toenmalig KNVB-voorzitter J. Staatsen – binnen een jaar was de nieuwe sportzender failliet. Gisteren was het: we gaan beslist niets nieuws doen. Toen was het betaaltelevisie, nu zullen de samenvattingen gewoon via het open net te zien zijn. Toen waren de voetbalclubs tegen, nu was de eredivisie unaniem voor.

Maar de verliezer was dezelfde: de publieke omroep. ,,De eredivisieclubs waren op zoek naar iets nieuws. Meer naar amusement dan naar informatie en journalistiek'', zei G. Dielessen van de NOS gisteren. ,,We hadden van het begin af aan de indruk dat het heel moeilijk voor ons was om te winnen.''

De Mol bood 35 miljoen euro voor de samenvattingen. De NOS was bereid 33 miljoen uit te trekken, maar wilde daarvoor ook op vrijdag een live-wedstrijd uit kunnen zenden.

De rechten voor betaaltelevisie verhuisden ook: van Canal+ naar Versatel. ,,Geld was een belangrijke factor, maar zeker niet de enige'', zei directeur Chr. Woerts van de Eredivisie CV. ,,Het totaalplaatje van De Mol was gewoon beter. Dat heeft ook met extra's te maken, zoals bijvoorbeeld een dagelijks eredivisiejournaal.''

Woerts prees gisteren de innovatieve geest van De Mol, maar was spaarzaam met het noemen van voorbeelden van vernieuwingen. Verder dan een dagelijks voetbaljournaal of meer aandacht voor de jeugd kwam hij niet. Komen er spelletjes, publiek in de studio, gaat de kijker er iets van merken? ,,Ik ga tijdens de kerstdagen alles eens rustig op een rijtje zetten'', verklaarde John de Mol slechts.

Voor het einde van Studio Sport, zoals in België met Sportweekend gebeurde, hoeft volgens de NOS niemand bang te zijn. ,,We hebben nog veel sportrechten. Denk aan Champions League, UEFA Cup, Tour de France of Olympische Spelen'', verklaarde directeur Gerard Dielessen van de NOS.

Vermoedelijk zal het nieuwe Studio Sport na het voetbalprogramma van De Mol worden uitgezonden. Daarin zal meer ruimte voor andere sporten komen, maar wel met minder kijkers.

Een vertegenwoordiger van de schaatsbond was bang voor de te dure rechten. ,,Er moest aanzienlijk meer betaald worden voor de voetbalrechten. De vraag is wat voor ruimte er zou overblijven voor andere sporten. Wij hebben geen klagen over de NOS.''

De commotie rond de voetbalrechten was wel erg groot, vond Woerts van de ECV. Tientallen journalisten en cameraploegen waren bij `het grote nieuws' aanwezig. Waar ging het allemaal over? ,,Het grote publiek interesseert het geen mallemoer of de NOS nu voetbal uitzendt of John de Mol. Alle commotie vind ik toch tekenend voor die incestueuze handel in Hilversum.''

Naast de publieke omroep was er gisteren nog een grote verliezer te betreuren: abonneetelevisiezender Canal+ die naast de liverechten greep. Het bedrijf kreeg van de ECV geen gelegenheid om een tweede bod te doen, nadat het eerste bod te laag was. Dat Canal+ dacht de enige gegadigde te zijn, wordt door een zegsman van de betaalzender ontkend. ,,Als je een bieding ingaat, denk je natuurlijk nooit dat je de enige bent. We kijken nu of de procedure helemaal zuiver is verlopen en als dat niet het geval is zullen we stappen ondernemen. Verder kan ik daar geen duiding aan geven.''

De politieke reacties op het verwerven van de voetbalrechten door John de Mol zijn gemengd. De VVD is ,,zeer tevreden'' dat de samenvattingen van de wedstrijden op een open net te zien zijn, zonder dat het belastinggeld kost. ,,Geen groot drama'', zegt de PvdA. Het CDA noemt het ,,jammer'' dat de NOS de rechten kwijt zijn, maar D66 noemt het ,,goed nieuws voor de belastingbetaler'' is. Nu zal de publieke omroep zich volgens D66 minder op kijkcijfers richten en meer op de kwaliteit. Voor de NOS is het een ,,zure appel'' die ,,geen dag te vroeg'' kwam, aldus D66-woordvoerder Bert Bakker.

HOOFDARTIKEL: pagina 17