Premier: rust in samenleving keert terug

Nederland krijgt na een turbulente periode, die voor veel verwarring in de samenleving heeft gezorgd, langzamerhand weer vaste grond onder de voeten. Dit heeft premier Balkenende gisteren gezegd.

Op zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad stelde Balkenende dat Nederland er eind 2004 per saldo beter voorstaat dan een jaar geleden.

De premier benutte de gelegenheid voor een terugblik op 2004, dat hij omschreef als een ,,bewogen jaar''. Hij noemde onder meer de sociale onrust als gevolg van het conflict tussen vakbeweging en kabinet over ingrepen in de regelingen voor vervroegde uittreding, zoals VUT en prepensioen.

Balkenende stond gisteren uitgebreid stil bij de moord op filmmaker Theo van Gogh en de incidenten die daarop volgden. ,,De moord op Van Gogh veroorzaakte een golf van emoties'', aldus Balkenende. Veel mensen zetten zich echter volgens hem schrap en weigeren zich te laten provoceren. Ze beseffen, zo stelt de premier, dat de vrijheid in de samenleving op het spel staat.

Volgens de minister-president is er inmiddels een keerpunt bereikt. Buurten en scholen vinden de aanvallen op moskeeën, kerken en scholen onaanvaardbaar en slaan de handen ineen om het tij te keren. ,,Men is het er over eens dat we de waarden van onze rechtsstaat nooit mogen opgeven'', aldus Balkenende.

De premier erkende dat er de afgelopen maanden ernstige dingen zijn gebeurd, maar hij waarschuwde tegen défaitisme. ,,Ik hoop dat we de sfeer van negativisme in 2005 kunnen doorbreken.'' Het beeld dat zijn Belgische ambtgenoot Verhofstadt volgens berichten in de media gaf als zou Nederland in een staat van oorlog verkeren, wees hij van de hand. Daarmee werd geen ,,fair beeld'' van Nederland gegeven.

Balkenende gaf aan evenmin gediend te zijn van de kritiek dat hij in de periode na de moord op Van Gogh te weinig van zich zou hebben laten horen. Deze kritiek is de afgelopen week onder meer geuit door de Amsterdamse wethouder Aboutaleb en de ouders van Van Gogh. Balkenende verklaarde herhaaldelijk bezoeken te hebben afgelegd in het land tijdens die periode.

Volgens Balkenende is er ook op andere terreinen reden voor optimisme. De sociaal-economische hervormingen van het kabinet liggen naar zijn zeggen op koers. Ook stelde hij dat het met de veiligheid in Nederland vooruitgaat. Niet alleen begint de aanpak van criminaliteit vruchten af te werpen, ook zijn de burgers zich volgens hem veiliger gaan voelen.