Polymaaltijd werkt net zo goed tegen hartziekten als polypil

Dagelijks 1 à 2 repen pure chocola, een flink glas wijn, een teen verse knoflook, twee handjes amandelen, bijna een pond groente en fruit, en twee tot vier keer per week ruim een ons vis, dat verlengt het leven van vijftigers met ongeveer vijf jaar bij vrouwen en zes jaar bij mannen. Het levensverlengende effect ontstaat door de verlaging van de kans op hart- en vaatziekten met 76%. Nederlandse volksgezondheidsonderzoekers van de groep van prof.dr. Johan Mackenbach schrijven dat in het kerstnummer van het British Medical Journal (18-25 dec). Hun artikel is een tongue in cheek reactie – geheel in de traditie van het laatste nummer van het jaar van het Britse artsenblad – op de polypil.

De polypil voor een langer leven en tegen hartkwalen is een vorig jaar zomer gepubliceerd idee van de Britse hoogleraren preventieve geneeskunde N. Wald en M. Law (British Medical Journal, 28 juni 2003). De polypil bevat een cholesterolverlagende statine, drie bloeddrukverlagende medicijnen (een `plaspil', een bètablokker, een ACE-remmer) en verder foliumzuur en aspirine. De pil bestaat nog niet.

De twee Britten berekenden met een computermodel dat een standaardbevolking beïnvloedbaar ziek laat worden en sterven dat de milde medicijnmix de kans op hart- en vaatziekten met 80% verlaagt, als alle 55-plussers die pil gaan slikken. Als iedereen van 55 jaar en ouder de pil gaat slikken zou 1 op de 3 mensen er langer gezond door blijven. De 1 op de 3 mensen die er baat bij hebben zouden gemiddeld maar liefst elf jaar langer leven, vrij van hartziekten blijven. Maar 8 tot 15 procent van de slikkers zouden last krijgen van de bijwerkingen van de polypil.

Onze polymaaltijd is veel beter, schrijven Oscar Franco en zijn drie Rotterdamse collega's (aangevuld met een in België en een in Australië werkende onderzoeker): vrijwel dezelfde risicoreductie en geen vervelende bijwerkingen. Behalve natuurlijk, geven ze toe, de winderigheid en buikpijn die verse knoflook kan veroorzaken. En de knoflookwalm rond iemand die dagelijks zijn teentje verse knoflook eet. Maar aangezien de polymaaltijd bedoeld is voor massatoepassing merkt na een tijdje niemand daar meer wat van.

Van de ingrediënten van de polymaaltijd (wijn, vis, knoflook, amandelen, chocola en van groente en fruit) is met kwalitatief goed onderzoek het verlaagde risico op hart- en vaatziekten aangetoond. Tomaten, olijfolie, granen, noten, thee, sojabonen en nog enkele andere ingrediënten kunnen hoogstwaarschijnlijk aan het menu worden toegevoegd en het hartbeschermende nog iets verhogen, maar wetenschappelijk hard is dat niet.

Iedere dag chocola, knoflook en wijn, amandelen, fruit en groente, om de dag met of zonder vis. Wordt dat niet saai? vragen de onderzoekers zich af. Het verspreiden van recepten met de polymaaltijdingrediënten zou helpen. De redactie van het British Medical Journal helpt een handje en nodigt iedereen uit om recepten op te sturen (via www.bmj.com). De eerste reacties op de bmj-site laten zien dat een paar mensen zich al zorgen maken over de laxerende effecten van iedere dag chocola en over dikmakers onder de voorgestelde ingrediënten. En de aanhangers van vitaminen, mineralen en andere voedingsbestanddelen roeren zich ook al.