Poetin verstevigt grip op oliesector

Het Russische staatsoliebedrijf Rosneft is de nieuwe eigenaar van Yuganskneftegaz, de oliedivisie van Yukos. Rosneft heeft de divisie voor een onbekend bedrag overgenomen van de geheimzinnige Baikal Finance Group, die Ruslands grootste olieproducent deze week voor 7 miljard euro op een veiling kocht. Yukos noemde die verkoop ,,onwettig''.

Rosneft heeft de overname vanmorgen via het Russische persbureau Interfax bekendgemaakt. De Russische president Poetin zei vandaag op een persconferentie in Moskou dat rond de veiling geen vreemde zaken zijn gebeurd. ,,De Russische staat heeft gebruikgemaakt van legale marktmechanismen om zijn belangen zeker te stellen.''

De overname door Rosneft verstevigt de greep van het Kremlin op de Russische olie-industrie, sinds die onder president Jeltsin uit handen is gegeven aan ondernemers als Chodorkovski, de oprichter van Yukos. Deze zit al veertien maanden in de gevangenis op beschuldiging van fraude en belastingontduiking.

De greep van het Kremlin op de energiesector kan nog steviger worden als het energieconcern Gazprom, deels in Russische staatshanden, Rosneft overneemt. Een plan daarvoor heeft Poetin in september goedgekeurd. Gazprom, Rosneft en Yuganskneftegaz zijn samen goed voor bijna een vijfde van de Russische olieproductie, na die van Saoedi-Arabië de grootste ter wereld.

De veiling van Yuganskneftegaz was georganiseerd door de Russische autoriteiten, die 17 miljard euro aan achterstallige belasting van Yukos opeisen. De gedwongen verkoop lokte kritiek uit van de Amerikaanse regering. De Europese Unie zweeg.

De Baikal Finance Group, waarvan niemand ooit gehoord had, kocht Yuganskneftegaz begin deze week op de veiling voor de helft van wat het volgens moederconcern Yukos waard is. Yukos heeft gezegd Rosneft voor de rechter te dagen.

De groep Menatap, die als aandeelhouder een controlerend belang heeft in Yukos, heeft verklaard zowel de koper als degenen die in olie van de verkochte divisie handelen voor de rechter te zullen slepen. Zij wil alle schade op Rosneft verhalen.

Volgens de gelijkgeschakelde Russische media houdt Yukos nog een kwart van de divisie in zijn bezit. Er deden direct na de gedwongen veiling van de oliedivisie van Yukos geruchten de ronde dat de Russische oliemaatschappij Surgut achter de geheimzinnige koper zat en de gasmonopolist Gazprom een handje had willen helpen. Yukos beschuldigt Gazprom ervan via een oliedochter aan de veiling te hebben deelgenomen, waardoor er net voldoende deelnemers waren om de veiling doorgang te laten vinden. Van een Amerikaanse faillissementsrechter in Texas wist Yukos de uitspraak gedaan te krijgen dat de activa van Yukos voorlopig niet verkocht mogen worden. Gazprom verklaarde de bewuste oliedochter vlak vóór de veiling verkocht te hebben.

Tot de arrestatie van zijn topman stond Yukos bekend als het meest transparante, meest succesvolle olieconcern van Rusland.

Rosneft produceert 414.000 en Yukos 1,1 miljoen vaten olie per dag. De topman Rosneft is tevens plaatsvervangend stafchef van Poetin in het Kremlin en al jarenlang diens vertrouweling. Poetin hekelde vandaag opnieuw de wijze waarop destijds de oliesector is geprivatiseerd.