Hersenspoeling

Vier correspondenten in den vreemde beschrijven hoe Kerstmis in hun land wordt gevierd. Het feest van `de vijand' is dankzij de tv in opmars in Iran.

Het is bijna ieder jaar `witte kerst' in Teheran, dat aan de voet van een vier kilometer hoog gebergte ligt. Geen volwassene is er blij mee. Sneeuw betekent dat de meeste van de twaalf miljoen inwoners van de Iraanse hoofdstad een slechte dag hebben. De snelwegen raken binnen een mum van tijd verstopt, het is donker en guur en – een slag voor de moeders – kinderen hoeven niet naar school als er te veel sneeuw valt.

Kerstmis, een christelijk feest, wordt officieel niet gevierd in islamitisch Iran. Dus worden er ook geen jolige kerstplaatjes gedraaid, wandelen er geen verregende kerstmannen door de straat en is er geen vroegtijdige uitverkoop. Dit is precies zoals de islamitische machthebbers het graag zien. De Iraanse kerst heet Ashura en is een feest om de dood van de derde shji'itische imam Hoessein te herdenken. Groepen mannen slaan zichzelf dan met kettingen en lopen in lange processies door de straten. Dit mag naar klinken: het is een feest voor jong en oud, al worden er geen cadeaus gegeven.

Maar de laatste jaren is `Baba Noël', vadertje kerst, aan een commerciële opmars bezig in Iran. Plotseling zijn de etalages van speelgoedwinkels gevuld met kerstmanpoppen en plastic kerstbomen. Rond Teheran's hoofdstraat, Vali-e Asr, is zelfs een winkel met een twee meter hoge pluche eekhoorn in kerstoutfit te bewonderen. ,,Die eekhoorn kost twee maandsalarissen'', mopperde mijn taxichauffeur toen we erlangs reden.

De oorzaak voor de opkomst van Kerstmis is te wijten aan `de vijand', zoals Iran's Opperste Leider ayatollah Ali Khamenei alles wat niet-Iraans of onislamitisch is altijd bestempeld.

Veel mensen in Iran kijken – illegaal – naar Europese satellietzenders (gereedschap van `de vijand'). De Duitse kanalen beginnen in oktober al met de kerstleut en dat heeft vooral zijn weerslag op de Iraanse kindertjes die aan deze westerse culturele invasie worden blootgesteld. Een ware kersthersenspoeling is het gevolg.

Bloemenhandelaar Faramarz Vahidi heeft vandaag al vier kunstkerstbomen verkocht. Dankzij de satellieten, zegt hij. ,,De kinderen zien kerst op tv en maken vervolgens hun ouders helemaal dol. Die komen vervolgens bij mij bomen kopen.''

Voorlopig lijken de Baseej, de islamitische moraalridders die toezien op de Iraanse overheidsnormen en waarden, de kerstuitingen links te laten liggen. In het verleden hielden deze vrijwilligers soms heldhaftige acties waarbij ze westerse sekssymbolen zoals `Barbie' uit de winkels verwijderen. Rolmodellen afkomstig uit de koker van `de vijand' zijn ongewenst in Iran.

Het lot van de kersteekhoorn is nog onbekend, al is de kans dat iemand hem voor vierhonderd euro koopt niet groot. Tenzij er opeens allemaal kersteekhoorns op de Duitse televisie verschijnen, dan krijgt hij vast een mooi plaatsje ergens naast een Iraanse kunstboom.

De beschrijvingen van Kerstmis in Kenia, China en Argentinië verschenen eerder deze week op de Achterpagina.