Schilder van `American Nudes'

Tom Wesselmann, belangrijk vertegenwoordiger van de Amerikaanse Pop Art, zal altijd worden herinnerd als de kunstenaar van de Great American Nudes, een serie schilderijen en assemblages uit de jaren zestig. De gezichtsloze vrouwen, die met rode lippen, gelakte nagels en roze tepels poseren in modelinterieurs, staan in ons collectieve geheugen gegrift. Afgelopen vrijdag stierf Wesselmann in New York aan complicaties na een hartoperatie. Hij werd 73 jaar.

Net als zijn collega-kunstenaars James Rosenquist, Andy Warhol en Roy Liechtenstein, liet Wesselmann zich inspireren door de wereld van reclame en film. Zijn gestileerde interieurs, met naast geschilderde voorstellingen alledaagse voorwerpen als een stoel, badmatje of radiator, leken afkomstig uit reclamecatalogi. In deze cleane omgeving schilderde Wesselmann zijn exhibitionistische naakten, vaak in combinatie met fallische symbolen als sigaretten of flessen. Als eigentijds vruchtbaarheidssymbool dienden de sinaasappels van Sunkist.

Wesselmann, geboren in Cincinnati, Ohio, besloot pas op latere leeftijd kunstenaar te worden. Hij studeerde psychologie en begon tijdens zijn militaire dienst met het tekenen van strips. Hoewel hij niets van kunst wist, meldde hij zich aan bij de prestigieuze Cooper Union School of Art and Architecture in New York.

In 1961 schildert Wesselmann zijn eerste Great American Nude, als reactie op de literaire wereld waar voortdurend gepraat werd over de Great American Novel. Met zijn schilderijen, waarin hij vaak subtiel verwees naar moderne meesters als Matisse en Mondriaan, had hij onmiddellijk succes. Zijn werk maakte in 1962 en 1963 deel uit van diverse belangrijke Pop Art-tentoonstellingen. Vreemd genoeg werd Wesselmanns rol binnen de Pop Art later gemarginaliseerd. Hoewel hij op twee Documenta's te zien was, moest hij tot 1993 wachten op zijn eerste retrospectieve tentoonstelling.