Nederland danst niet

Nederlandse popliefhebbers hebben een voorliefde voor slome nummers van blanke muzikanten. Dat blijkt uit de Top 1000 die deze week weer werd gepubliceerd.

Het wordt kerst, dus daar is-ie weer: de Top 1000 aller tijden van Radio Veronica. De Top 1000, niet te verwarren met de Top 2000 van Radio 2 die vrijdag bekend wordt gemaakt, heeft iets van een duizendjarig rijk. De voorkeur van het deel van het Nederlandse volk dat ieder jaar zijn favoriete popnummer aan Veronica opgeeft, blijft altijd hetzelfde.

Elk jaar bestaat de Top 1000, die dezer dagen wordt uitgezonden, grotendeels uit nummers die je op de radiostations kunt horen waarop bouwvakkers altijd afstemmen. Natuurlijk komt er wel eens een nieuw nummer in de top 20 van de Top 1000, maar dat lijkt dan sprekend op de nummers die al jarenlang de bovenste plaatsen bezet houden.

De top 3 van 2004 is zelfs precies dezelfde als vorig jaar. `November Rain' van Guns N' Roses uit 1992 staat bovenaan, gevolgd door `Bohemian Rhapsody' van Queen uit 1975 en `Hotel California' van The Eagles uit 1977. In de rest van de top 10 van de Top 1000 hebben de meer dan 250.000 mensen die hun stem uitbrachten, de topnoteringen van vorig jaar een beetje door elkaar gehusseld.

Stond `In The Air Tonight' van Phil Collins in 2003 nog op 9, dit jaar is dit nummer opgerukt naar de vijfde plaats. En terwijl `Child In Time' van Deep Purple vorig jaar op de twaalfde plaats stond, is het nu naar de vierde plaats gestemd. Maar schokkend zijn de verschillen niet: de stemmers raken niet uitgeluisterd op nummers als `School' van Supertramp (10) en `Nothing Else Matters' van Metallica (7).

Zoals elk jaar is de Top 1000 een opvallend blanke zaak. Hoewel zwarte muzikanten, getuige de populariteit van genres als arrenbie en hiphop, ook in het begin van de 21ste eeuw een hoofdrol spelen in de popmuziek, is hun werk in de Top 1000 zwaar ondervertegenwoordigd. De eerste zwarte in de Top 1000 van 2004 is Bob Marley, die met `No Woman No Cry' de 19de plaats bereikte. Pas op de 43ste plaats komen twee andere zwarten: Ike and Tina Turner met `Proud Mary'.

De ondervertegenwoordiging van zwarte muziek in de Top 1000 betekent overigens niet dat `wit worden' vanzelf leidt tot een hoge notering. Michael Jackson, een van de best verkopende popartiesten aller tijden die volgens eigen zeggen als gevolg van een huidziekte steeds bleker wordt, staat met `Thriller' pas op de 71ste plaats.

De kiezers van de Veronica-lijst hebben ook een opvallende voorkeur voor muziek uit de jaren tachtig. Terwijl veel pophistorici de jaren zestig als de glorietijd van de popmuziek beschouwen en de jaren tachtig als een treurig dieptepunt, stammen maar liefst zes nummers uit de Top 20 uit de jaren tachtig. Drie komen er uit jaren negentig en twee uit de 21ste eeuw.

Maar het geheugen van de Top 1000-kiezers is toch minder kort dan dat van degenen die onlangs vonden dat het 21ste-eeuwse one hit wonder Pim Fortuyn de grootste Nederlanders aller tijden was. Volgens de Nederlandse popliefhebbbers vormen de jaren zeventig het absolute hoogtepunt van de popmuziek: negen van de eerste twintig singles komen uit dit decennium. Het eerste nummer uit de jaren zestig is pas op de 25ste plaats te vinden: `Yesterday' van The Beatles.

Opmerkelijk is ook de voorkeur van de stemmende popliefhebbers voor gedragen, langzame en vooral héél lange nummers. De Top 1000 laat dan ook maar één conclusie toe: Nederland houdt niet van dansen. De Top 1000 is één grote ontkenning van de snelheid, directheid, beknoptheid en opwinding van rock `n' roll, de moeder van alle popmuziek. In de top 10 staan maar twee nummers waar je, met veel geduld en nog meer goede wil, een beetje op zou kunnen dansen: `Paradise By The Dashboard Light' van Meatloaf (6) en `School' van Supertramp (10). Verder bestaat de top 10 uit slome nummers waaraan geen einde komt.

Meestal zijn deze nummers atypisch voor het oeuvre van de makers. Zo is het meer dan negen minuten durende `November Rain' een kleffe begrafenisballad die uit de toon valt bij de gillende hardrock die Guns N' Roses gewoonlijk maakte. En `Stairway To Heaven' is een weke aberratie in het bonkige oeuvre van Led Zeppelin, de grondleggers van hardrock.

Wie hoog wil eindigen in de Nederlandse Top 1000 aller tijden, kan dan ook het beste dit recept volgen: begin een metalband en maak dan eens, tussen alle hardrocknummers door, een zo traag mogelijke ballad over een vaag onderwerp dat zich met `begrafenis' laat associëren. Noem het `A Ladder To Nowhere' of iets dergelijks en laat het minimaal acht minuten duren. Veel langer mag ook.