Wisseling van de wacht in Roemenië

In Roemenië heeft zich gisteren een wisseling van de wacht voltrokken: de nieuwe president, Traian Basescu, werd geïnstalleerd en Adrian Nastase, tot nu toe premier, werd tot parlementsvoorzitter gekozen.

Nastase trad vandaag af als regeringsleider. President Basescu moet een voorlopige opvolger aanwijzen die ad interim zal regeren tot er een nieuwe regering is gevormd. De interim-premier moet afkomstig zijn uit het zittende kabinet. Na zijn verkiezing tot voorzitter wenste Nastase het Huis van Afgevaardigden ,,beschaafde debatten''.

De eerder deze maand gekozen Basescu, tot nu toe burgemeester van Boekarest, zei in het parlement dat ,,we niet kunnen praten over toetreding tot de EU zonder de twee fundamentele problemen op te lossen waarvoor we staan: de armoede en de corruptie''. Hij beloofde zich in te zetten voor een verbetering van de democratie en voor de persvrijheid. Ook beloofde hij staatsinstellingen te vrijwaren van politieke bemoeienis. Roemenië, aldus de nieuwe president, zal over vijf jaar ,,een ander land zijn''.

Vertrekkend president Ion Iliescu zei gisteren dat Roemenië er al ,,heel veel beter uitziet'' in vergelijking met 1989, toen hij voor het eerst aan de macht kwam. Roemenië was toen ,,een autarkisch, geïsoleerd land''; nu is het lid van de NAVO en toekomstig lid van de EU. Die weg, aldus Iliescu, was ,,lang en moeilijk''. Hij beloofde zijn opvolger te steunen – ,,Ik geloof niet in de permanente confrontatie die ons de afgelopen jaren zoveel problemen heeft opgeleverd'' – maar waarschuwde hem alvast de bestrijding van de corruptie niet uit te laten lopen op ,,een politieke vendetta''. Hij wees de Roemenen op zijn pogingen het land in het reine te laten komen met zijn verleden door zijn verzoening met ex-koning Michael en zijn erkenning dat er in Roemenië een holocaust is geweest.

Iliescu gaf ook fouten toe, maar trad niet in details. ,,Ik ben maar een mens en maak natuurlijk fouten. Maar ik heb daar de verantwoordelijkheid voor genomen, omdat ik geen man ben die voor zijn verantwoordelijkheid wegloopt'', aldus de 74-jarige oud-president. Hij gaat nu de sociaal-democratische partij leiden en is lid van de Senaat.

In het parlement kwam het gisteren nog voor de installatie van de nieuwe president tot ruzie tussen de sociaal-democratische partij PSD van Iliescu en Nastase en de coalitie Rechtvaardigheid en Waarheid (DA) van Basescu. Bij de verkiezing van een nieuwe voorzitter van het Huis van Afgevaardigden eiste de DA strengere regels voor het garanderen van een geheime stemming. Ze kreeg van de PSD en de ultra-nationalisten in het Huis haar zin niet en verliet het parlement vóór de verkiezing van de voorzitter.

Ook de partij van de Hongaarse minderheid – die zich voorneemt met de DA in een nieuwe regering te gaan zitten – verliet het parlement. Nastase werd vervolgens tot voorzitter van het Huis gekozen. Ex-premier Nicolae Vacaroiu werd voorzitter van de Senaat.