Psychiater zonder distantie

Bram Bakker is een controversiële Amsterdamse psychiater, die door zijn patiënten op handen wordt gedragen. Dit laatste komt in de documentaire De dwarse psychiater van Hans Polak ruim aan bod, de controverse veel minder.

Polak volgde de psychiater één jaar, en koos uit al zijn beeldmateriaal vooral sessies van Bakker met zijn patiënten. Daaruit rijst het beeld van een nuchtere, vriendelijke man die zijn patiënten goed kent, veel met hen praat over hoe zij zich voelen en uitgebreid met hen overlegt over de dosering van hun medicijnen.

Het lijkt niet echt een controversiële handelswijze, hooguit bekruipt je de vraag of dat nou alles is wat een psychiater doet. Toch is Bakker een veelbesproken man. Hij ontkende het bestaan van burn-out, bracht een stel boeken uit waarin hij niet-malse kritiek op zijn vakbroeders uitte, de Inspectie voor de Gezondheidszorg begon een tuchtprocedure tegen hem en hij werd ontslagen uit het Lucas Andreas Ziekenhuis.

Die zaken komen zijdelings aan de orde, en dan uitsluitend uit de mond van Bakker zelf of die van zijn patiënten, als zij die gebeurtenissen van commentaar voorzien. Het gevolg is dat de argeloze kijker uiteindelijk niet precies weet wat er aan de hand is.

Wat Bakker in de ogen van zijn collega's nou precies verkeerd doet vertelt de psychiater halverwege het programma: hij zou onvoldoende professionele distantie hebben. Dan valt een aantal eerdere scènes op hun plaats. Bakker die een patiënte met rij-angst in haar auto begeleidt, Bakker die zijn kind naar de kinderboerderij brengt waar een patiënte de pony's verzorgt. Maar waarom dat allemaal zo erg is moet je zelf verzinnen, critici van Bakkers werkwijze komen niet aan bod.

Tegen het einde is er nog een curieuze scène waarin Bakker zich afvraagt waarom niemand bij Mohammed B. (die Theo van Gogh vermoord zou hebben) aan schizofrene psychose denkt: ,,Dan krijg je een hele andere discussie dan nu!''

Toch is de interactie tussen Bakker en zijn patiënten mooi om naar te kijken. Een patiënt – een schilder die aan verlegenheid leidt – noemt hem ,,een hele goede vriend''. Wie wil er nou niet zo'n pyschiater?

De dwarse psychiater, VARA, Ned.3, 22.58-23.55u.