Joesjtsjenko tegen zijn rivaal: gij zult niet stelen

De twee kandidaten bij de presidentsverkiezingen in Oekraïne op 26 december hebben elkaar gisteren in een televisiedebat beschuldigd van manipulatie en corruptie.

Oppositieleider Viktor Joesjtsjenko en zijn rivaal Viktor Janoekovitsj – premier met verlof – toonden zich tijdens het debat, dat beiden zagen als het hoogtepunt van hun verkiezingscampagne – strijdlustig, al was Janoekovitsj wat defensiever. Joesjtsjenko beschuldigde zijn tegenstander van het stelen van stemmen door de fraude bij de later geannuleerde verkiezingsronde van 21 november. ,,U bent toch een religieus mens? Wel: gij zult niet stelen. U hebt drie miljoen stemmen gestolen. U hebt geprobeerd onze toekomst te stelen'', zei hij. Hij hekelde ,,de criminele macht'' en ,,de schaduweconomie'' en bestempelde – verwijzend naar de twee ambtstermijnen van de huidige president Koetsjma – zijn tegenstander als ,,Koetsjma de Derde''.

Joesjtsjenko verweet Janoekovitsj ook de aanhangers van de oppositie, die na 21 november wekenlang het centrale plein van Kiev bezet hebben gehouden uit protest tegen de fraude, ,,oranje ratten'' te hebben genoemd – oranje is de kleur van de oppositie. Janoekovitsj bood inderdaad zijn excuses aan ,,voor woorden die te emotioneel waren''. Joesjtsjenko – die een oranje das droeg – zei ook dat het de hoogste tijd is dat ,,de president van de onafhankelijke Oekraïne niet meer door Moskou wordt gekozen, omdat dat de onafhankelijke Oekraïne vernedert''. Daarmee refereerde hij aan de onomwonden steun van de Russische president Poetin voor zijn tegenstander.

De premier – blauwe das: blauw is zijn kleur – bestempelde de `oranje revolutie' als ,,een oranje staatsgreep''. Hij stelde dat de verkiezingen het land hebben verdeeld, omdat de ene – westelijke helft – achter Joesjtsjenko staat en het oosten hem, Janoekovitsj, steunt. ,,U denkt, Viktor Andrejevitsj, dat u zult winnen en dat u president van Oekraïne zult worden. U maakt een enorme fout. U zult slechts president van een deel van Oekraïne zijn.'' Hij riep de Oekraïeners op tot eenheid en zei dat de twee kemphanen om de tafel moeten gaan zitten om te bespreken hoe het verder moet na de verkiezingen. ,,Als de eenheid niet komt, is het mogelijk dat men slechts een halve president kiest.'' Op het verwijt door Rusland te zijn gesteund reageerde Janoekovitsj met het verwijt dat het Westen Joesjtsjenko steunt.

Het debat van gisteren was het tweede in de strijd om het Oekraïense presidentschap. Het eerste was echter geen debat, maar een uitwisseling van standpunten.

Premier Balkenende, EU-voorzitter, heeft gisteren laten weten dat de Europese Unie `neutraal' is in de Oekraïense stembusslag; het belangrijkste is dat de verkiezingen vrij en eerlijk zijn, zo zei hij.