Geen ijsbaan en een bruine kerstboom

Op de Dam is van de kerstsfeer weinig te merken. De ijsbaan is gesneuveld in een ruzie tussen exploitanten en gemeente. Wat rest, is een armetierige kerstboom van een radiozender.

Laatst vroeg iemand hem of hij als ondernemer in het centrum van Amsterdam veel last van criminaliteit had. Nee, zei horecaondernemer Yip Won. ,,Ik heb meer last van het dagelijks bestuur van het stadsdeel Amsterdam-Centrum.'' Vanuit een van zijn cafés aan de Dam kijk Won uit over het plein. Vlak voor het koninklijk paleis staat een kerstboom. Aan weerskanten van de boom zijn hotdogkraampjes opgesteld. Verder ziet de Dam er net zo uit als altijd.

Alle wereldsteden hebben rond kerst iets te bieden, zegt Won. En dat zou Amsterdam ook moeten doen. Een soort Rockefeller Plaza-gevoel, daar denkt Won aan. ,,Met een mooie ijsbaan bijvoorbeeld. Het kost een paar knaken, maar dan heb je ook wat.'' Want met al die bouwputten is het in de rest van de stad droevig gesteld, verzucht hij. De Dam is de plek om de stad wat allure te geven. Maar zoals het er nu uit ziet? Is er eindelijk besloten dat ondernemers ook in de winter een terras buiten mogen hebben, is de vergunning nog niet rond. Vervolgens blijkt dat ze wel een terras mogen hebben, maar geen terrasverwarming. ,,Waarom? Dat is zo bepaald.''

Het stadsdeel Centrum en de plaatselijke ondernemers liggen geregeld overhoop over vergunningen. Voor het tweede achtereenvolgende jaar bereiken de ruzies aan het eind van het jaar de climax. Was er vorig jaar gedoe over de ijsbaan die wél op de Dam lag, dit jaar gaat het om de ijsbaan die er niet ligt.

Opeens was de vergunningaanvraag voor de ijsbaan en een kerstmarkt op de Dam zoek. Terwijl kermisexploitant Frans Stuy en zijn broer Jan hun aanvraag al op

9 juni hadden verstuurd. Tientallen keren had hij er zelfs nog achter aan gebeld. Ja, kreeg hij te horen van een ambtenaar, we zijn de aanvraag in behandeling aan het nemen. Maar ergens in die ambtelijke molen verdwenen de formulieren. En plotseling kreeg Stuy in oktober te horen dat ze de aanvraag bij het stadsdeel nimmer hadden ontvangen. Daar ging zijn ijsbaan.

Stuy probeerde zijn markt en ijsbaan nog te redden en stuurde direct een nieuwe aanvraag in. Die ook daadwerkelijk op het stadsdeel aankwam, dat wel. Maar helaas, de aanvraag was te laat gedaan. Het stadsdeel was niet te vermurwen. Via de rechter probeerde exploitant Stuy alsnog de Dam te veroveren, maar ook dat bood geen soelaas. ,,We moesten het samen maar uitzoeken. Daar kwam het op neer'', aldus Stuy. Hij heeft nu zijn hoop gevestigd op half januari, dan moet er alsnog een ijsbaan komen.

Tot die tijd moeten toeristen en Amsterdammers het op de Dam doen met een gesponsorde kerstboom. Radio Noordzee FM kreeg van het stadsdeel toestemming om een boom op het plein te zetten. Maar ook die boom houdt de gemoederen in Amsterdam danig bezig. Een mottig scharminkel, zei men over het eerste exemplaar. De radiozender had eigenlijk een andere boom besteld, maar die viel bij het takelen uit de kraan, waardoor de stam brak. Het armetierige exemplaar dat er voor in de plaats kwam, moest na een paar dagen vol kritiek het veld ruimen voor een voller exemplaar.

Die boom staat nu fier overeind, met een klein houten chalet aan de voet. Kerstjingles schallen uit de boxen aan de voet van de boom over het plein. Iedereen kan gratis op de foto met de boom, waarna de foto's op een speciale website te bewonderen zijn. Ook is er gratis snert.

Maar volgens Tom Khale van het promotieteam van de radiozender, zit het ook met dit exemplaar niet mee. De boom staat er pas, maar krijgt nu al bruine takken. De piek bungelt zachtjes heen en weer aan de zijkant. ,,Vrijdag begon het stevig te waaien en kregen we kortsluiting. Toen is die ster die eigenlijk op de top moet zitten, er af gevallen.'' Bovendien, vindt hij zelf, is de boom karig versierd. ,,Dat komt omdat de slingers nog in de oude boom zitten.'' Maar ja, zonder deze boom was er niks op de Dam, stelt hij vast.

De problemen met de kerstsfeer en de Dam komen niet uit de lucht vallen. Vorig jaar bleken ambtenaren van het stadsdeel Centrum per ongeluk aan twee partijen tegelijk een vergunning te hebben verleend voor het gebruik van de Dam: de gebroeders Stuy mochten een ijsbaan exploiteren, terwijl aan organisatiebureau IDTV toestemming werd verleend om – op dezelfde locatie – op oudejaarsavond een groot feest te houden. Daardoor moest de ijsbaan van de broers Stuy eerder verdwijnen dan gepland. Uiteindelijk sloten de broers en het stadsdeel een compromis. De ijsbaan werd wat eerder afgebroken, de oliebollenkraam bleef staan, maar de sfeer was verziekt.

,,Ondernemertje pesten'', vindt Frans Stuy. Nee, zegt stadsdeelbestuurder Els Iping, van pesten is geen sprake. ,,We behandelen iedereen gelijk en als een vergunningaanvraag te laat is ingediend, houdt het op.'' Ze vindt het ,,jammer'' dat alle incidenten zoveel aandacht krijgen. Bovendien, stelt Iping, het is voor de horeca-exploitanten ook niet snel goed. Heeft de deelraad Centrum toestemming gegeven voor een groot feest op de Dam op 31 december, maken enkele ondernemers weer bezwaar dat hun uitspanningen door toiletwagens geblokkeerd worden.

Stadsdeelraadlid Bernard Frank (Mokum Mobiel) is van mening dat de ruzie van vorig jaar wel invloed heeft gehad op de gang van zaken nu. ,,Als de relatie tussen de exploitanten Jan en Frans Stuy en het stadsdeel goed was geweest, dan had die ijsbaan er gewoon gelegen'', stelt Frank. Hij vindt de hele gang van zaken een aanfluiting. ,,En wie is de verliezer? De Amsterdammer.'' Uiteindelijk zal het er volgens hem wel op neer komen dat er straks niks te doen is op de Dam. ,,Dan staat alleen het Leger des Heils er.''