Blair laat e-mails in `orgie' wissen

E-mail tussen Britse regeringsfunctionarissen en spionnen speelden een hoofdrol in het onderzoek naar de pogingen om dubieuze bewijzen over de massavernietigingswapens van Irak zo hard mogelijk te presenteren. Het was ook een e-mail die het lot van David Blunkett als minister van Binnenlandse Zaken bezegelde, omdat daaruit bleek dat het kindermeisje van zijn minnares wel degelijk versneld een visum had gekregen.

Als de regering van Tony Blair haar zin krijgt, zitten er op een cruciaal departement voortaan geen elektronische lijken meer in de kast. Alle ambtenaren van het Cabinet Office, het Britse ministerie van Algemene Zaken dat rechtstreeks onder de minister president valt, hebben opdracht gekregen hun e-mail ouder dan drie maanden weg te gooien omdat die nu computers zou ,,vervuilen''.

Maar dat dienstbevel komt op een opvallend moment: vlak voordat op 1 januari de Freedom of Information Act (FoI) van kracht wordt, de Britse variant op de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB), die het mogelijk maakt inzage te krijgen in het diepere functioneren van de overheid. Daar hoort een deel van de e-mail bij. ,,Het is een te onwaarschijnlijke toevalligheid'', zei Alan Beith, een Liberal Democrat en voorzitter van de vaste Lagerhuiscommissie voor Grondwetszaken, die de uitvoering van de FoI-wet begeleidt. ,,Het [wissen] leidt duidelijk naar het verwijderen van informatie die absoluut cruciaal kan zijn.'' Als de commissie van het plan had geweten, hadden we een paar ,,nogal pijnlijke vragen'' voor het Cabinet Office gehad, aldus Beith.

Ook Tory-leider Michael Howard heeft in een brief aan Tony Blair geprotesteerd tegen wat hij noemde een ,,massale vernietigingsorgie van e-mails''. Volgens de Tories is Labour hypocriet, omdat het daardoor probeert de FoI-wet te omzeilen die het zelf heeft ingevoerd. Een woordvoerder van Blair zegt echter dat het ,,normale praktijk'' is om oude e-mail op te ruimen, omdat het bewaren daarvan geld en computerruimte kost. Met de schoonmaak zou gisteren begonnen worden.

De e-mails verdwijnen niet compleet, maar verhuizen naar backup-bestanden. Die vallen echter buiten het bereik van de FoI-wet, maar vermoedelijk wel binnen het bestek van officiële onderzoeken. Of ze ongewist in het publieke domein terecht zouden kunnen komen, is ook de vraag. De FoI-wet ontsluit diepe lagen van lokale en landelijke overheidsinstellingen, maar informatie over ,,hoe het kabinet van een minister werkt'' en ,,communicatie van ministers'' zijn bijvoorbeeld uitgezonderd.

Het wetsvoorstel werd in 2000 ingediend om regeringen en overheden financieel en bestuurlijk transparanter te maken. Daaronder vallen ook de politie, het ziekenfonds, scholen, universiteiten en openbare nutsbedrijven.