Stemmige kerst met Van Nevel

Stemmig, origineel en van alle windstreken is het kerstprogramma waarmee het Nederlands Kamerkoor dezer dagen rondreist langs kerken in Nederland, Duitsland en België. Het Kamerkoor kiest de laatste jaren steeds voor kerstconcerten waarin de geijkte muzikale weg naar Bethlehem links blijft liggen. Dit jaar verbindt de Vlaamse oude muziekspecialist Paul van Nevel aanstekelijke zeventiende-eeuwse Spaanse villancicos de navidad met complexe renaissancepolyfonie en de geruststellende tuttigheid van Harold Darkes In the bleak mid-winter.

Van Nevel bezit een neus voor onterecht vergeten repertoire. Een feest der herkenning is zijn afgewogen, originele kerstprogramma dus allerminst. De werken, die vorige maand al op de cd Mirabile Mysterium verschenen (Challenge Classics 72135), bevatten nauwelijks één bekende melodie, maar een schat aan verrassingen.

Dat Kerst niet alleen maar staat voor vreugde, werd vrijdagavond in de bomvolle en prachtig klinkende Utrechtse Pieterskerk vooral duidelijk uit het expressieve motet Vox in Rama van Giaches de Wert (1535-1596). Herodes' kindermoord kreeg treurend stem in schurende dissonanten, die nog aan slagkracht wonnen door de heldere sopranen die daar engelachtig bovenuit stegen.

In achtergrond en passie is Van Nevel – tevens een internationaal gekend `cigarier' – vooral een expert in het structureren en laten bloeien van muziek uit middeleeuwen en renaissance. Maar ook in latere kerstmuziek liet hij met zijn energieke, stuwende gebaren het Kamerkoor en een klein instrumentaal ensemble stralen in alle denkbare bezettingen en opstellingen, met een keur aan effecten en kleuren als resultaat.

Juist dat contrast tussen de zeer verschillende kerstmuzikale stijlen leidde tot stemmige vergezichten, waarin de veertiende eeuwse ars antiqua van Balaam de quo vaticanans overliep in de donkere Duitse kerstromantiek van Peter Cornelius' Drie Kön'ge. De als toegift geschonken glühwein in dankbaar afgenomen meeneemmokken maakte de stemmige sfeer compleet.

Concert: Nederlands Kamerkoor o.l.v. Paul van Nevel. Div. kerstmuziek. Gehoord: 17/12 Pieterskerk, Utrecht. Herh.: 21 (Leeuwarden), 22 (Arnhem) en 23/12 (Gouda). Radio 4: 24/12, 20 uur.