Jeugdige schaatsers grijpen de macht in Thialf

Thialf stond gisteren op zijn kop bij de Nederlandse allroundkampioenschappen. Niet de gevestigde namen zoals de titelhouders Mark Tuitert en Renate Groenewold, maar twee jonge debutanten stonden op de hoogste trede van het hoogste podium. Bij de vrouwen profiteerde de 22-jarige Moniek Kleinsman van de afwezigheid of ongesteldheid van een paar favorietes. Bij de mannen won de 18-jarige Sven Kramer de titel op eigen kracht, aangemoedigd door duizenden Friese provinciegenoten die een nieuwe schaatsheld in de armen sloten. De opvolger van Falko Zandstra, Rintje Ritsma en Ids Postma heeft zich aangediend.

Hoogtepunt in de kille ijstempel van Heerenveen was de afsluitende tien kilometer bij de mannen. Daarin verbaasde de 18-jarige Kramer ook zichzelf, door in de slotronde een zelden vertoonde tijd van 29,5 seconden te laten noteren. Hij had zijn race niet goed opgebouwd, wisten de kenners. Bij een gelijkmatige rit had hij wellicht de winnende eindtijd van Bob de Jong kunnen verbeteren. Hij reed wel een persoonlijk record, wist de speaker; niet zo vreemd voor een schaatser die nog nooit een tien kilometer reed. Hij vestigde net als zaterdag op de vijf kilometer een wereldrecord junioren én een nieuw puntenrecord junioren. En hij is de eerste junior die nationaal kampioen bij de senioren werd.

Sven Kramer is de slungelachtige zoon van Yep Kramer, die eindjaren zeventig en beginjaren tachtig een paar keer tweede werd bij de NK en EK allround en later met succes ging marathonschaatsen. Junior is de vergelijking met senior een beetje beu; met de eerste nationale titel voor het gezin uit Oudeschoot nam hij een voorschot op een zelfstandig schaatsbestaan. ,,Zijn we ook meteen van die onzinnige vergelijking af'', stelde hij nuchter vast. Ondertussen doet de 14-jarige Brecht Kramer een machtsgreep bij de meisjes. Zij rijdt al haar leeftijdgenotes naar huis en beschikt volgens ingewijden over nog meer talent dan haar oudere broer. Maar heeft ze ook dezelfde eigendunk én winnaarsmentaliteit?

,,Waarom zou ik bang zijn voor 25 rondjes'', ontkende Sven Kramer elke vorm van plankenkoorts voor de tien kilometer. Hij mocht circa tien seconden verliezen op de tijd van Gianni Romme, die met een vijfde plaats in het eindklassement zich net niet voor de EK allround wist te plaatsen. Kramer reed ruim zes seconden sneller dan de beste stayer van dit voorseizoen. Hij ging na zijn krachtsexplosie naar de kleedkamer, in afwachting van de slotrit van Tuitert. De titelhouder mocht tien seconden verspelen op zijn opvolger, verloor twintig seconden en eindigde in het totaalklassement als derde. Carl Verheijen (tweede) en Jochem Uytdehaage (vierde) plaatsten zich ook voor de EK in Heerenveen.

Met gebalde vuisten vierde Kramer, die tot vlak voor het einde niet had willen of durven kijken naar de rit van Tuitert, zijn niet voor mogelijk gehouden machtsgreep. Zonder een afstand te winnen werd hij totaalwinnaar; een echte allrounder dus. Hij noemde de 1.500 meter zijn zwakste onderdeel en was daarom zo tevreden met zijn vierde plaats op deze afstand. Over zijn tien kilometer sprak hij lyrisch: ,,Ik kon blijven gaan, het sloeg nergens op.''

Volgens coach Peter Kolder van Jong Oranje is zijn pupil het toppunt van ontspanning. ,,Sven kan spelen met zijn techniek. Als zijn heupen stijf worden, gaat hij enkele rondjes `hoger zitten' om de heupen te ontspannen en in de bochten pakt hij vervolgens zijn Schwung weer terug. Dat is weinig schaatsers gegeven.''

Hoe anders rijdt de Twentse kampioene Moniek Kleinsman. Het 22-jarige lid van de regiotopselectie – ze was vorig seizoen zelfs niet goed genoeg voor de nationale opleidingsploeg – compenseerde haar mindere prestaties op de korte afstanden met ritzeges op de drie en de vijf kilometer. Kleinsman vierde haar titel op uitbundige wijze. Haar glimlach zal nog veel schaatsliefhebbers betoveren. Ze hield Groenewold, die zich niet lekker voelde en zat te klooien haar schaatsen, op ruime afstand. Met de derde plaats voor Ireen Wüst en de vierde plaats voor Frédérique Ankoné telt Nederland begin januari drie debutantes bij de EK allround in Heerenveen. Mede een gevolg van de afwezigheid van Gretha Smit (hersenschudding) en Barbara de Loor (rugblessure).

Kleinsman had gisteren nauwelijks een verklaring voor haar sportieve metamorfose. Ze werd eerder twee keer negende bij de NK allround. Het bijna afgeschreven talent uit Bentelo was dankzij een Belgische fysiotherapeut (met ervaring in de wielersport) tijdens een trainingskamp op Mallorca uit het schaatsdal geklommen. Deze David Bombeke uit Beveren leert haar halters tillen en is ook haar praatpaal. Hij is een onbekende in de schaatswereld, maar Kleinsman heeft baat bij zijn adviezen.

Ondertussen studeert ze HBO verpleegkunde en werkt ze in de thuiszorg. Ze huurt in Wolvega een appartement in een hotel, waar ze als tegenprestatie klusjes doet in de huishouding zoals kerstballen ophangen. Kleinsman kan het schaatsen goed relativeren, vertelde ze halverwege het titeltoernooi en ze toonde zich na afloop nog even onbaatzuchtig. Ze ziet wel welke sponsor haar een contract aanbiedt; geld is niet zaligmakend.

Sven Kramer daarentegen beseft dat zijn marktwaarde flink is gestegen, hij heeft de commerciële ploegen voor het uitzoeken. De geruchtenstroom werd de laatste weken zo sterk, dat hij liever in de luwte in het buitenland zijn trainingskampen opslaat. ,,Ik laat me niet meer gek maken'', zei de zelfverzekerde CIOS-student die de afgelopen periode tijdens oriënterende gesprekken met potentiële sponsors werd teruggefloten door de KNSB. Junioren mogen niet zelfstandig onderhandelen, leren de bondsregels. ,,Er waren mensen die voor mij dachten te beslissen. Maar het lijkt me logisch dat ze me een goeie toekomst gunnen. Ik beslis liever zelf'', zei de schaatsende scharrelaar die zijn oudere collega's in peperdure auto's ziet rijden en niet alleen in sportief opzicht in hun voetsporen wil treden.

Ritsma Pagina 16

Nader bekeken Pagina 17