Verdubbeling van studies met limiet

Het aantal universitaire studies met een maximaal aantal eerstejaars verdubbelt volgend jaar ten opzichte van dit jaar. De toename wordt vooral veroorzaakt door de populariteit van psychologie.

Dit jaar gold voor de studie psychologie aan drie universiteiten een zogenoemde numerus fixus, volgend jaar worden dat acht universiteiten. Nieuw is ook de beperking van eerstejaars voor criminologie in Leiden, Rotterdam en Amsterdam, en rechten in Leiden. Er zal sprake zijn van gewogen loting: hogere eindexamenfcijfers geven meer kans op inloting.

Dit blijkt uit aanvragen van de universiteiten bij de Informatie Beheer Groep. Tot uiterlijk deze week konden de instellingen een aanvraag indienen voor een numerus fixus in het studiejaar 2005-2006. Voor de studies geneeskunde, tandheelkunde en diergeneeskunde geldt altijd al een stop. Exclusief deze drie studies is dit studiejaar bij tien studies het aantal eerstejaars aan een maximum gebonden. Volgend studiejaar worden dat 21 studies. In het hbo neemt het aantal opleidingen-met-stop juist enigszins af: van 28 opleidingen dit jaar naar 25 dit jaar. Die telling is exclusief fysiotherapie, waar altijd al een stop voor gold.

De universitaire koepelorganisatie VSNU spreekt van een ,,luxeprobleem''. ,,We constateren inderdaad een flinke toename, met name in de gammahoek. Sommige studies zijn ongekend populair, dat is een golfbeweging. Instellingen zijn daar blij mee, maar willen wel de kwaliteit van het onderwijs waarborgen. De balans tussen het aantal studenten en docenten moet intact blijven'', zegt een woordvoerder. Dat met het groeiende aantal fixus-studies de toename van hoger opgeleiden, zoals nagestreefd door het kabinet, in gevaar komt, neemt de VSNU voor lief. ,,Behoud van kwaliteit weegt zwaarder dan toename van het aantal studenten.''

In relatief korte tijd is het aantal universitaire fixus-studies sterk toegenomen. Tien jaar geleden, in het studiejaar 1995-1996, ging het – buiten geneeskunde, diergeneeskunde en tandheelkunde – om drie studies. Het totale aantal studenten in het wetenschappelijk onderwijs is sinds begin jaren negentig tot nu, met een dip eind jaren negentig, gelijk gebleven: 187.000.

Een aantal universiteiten wil vanaf september 2005 gaan experimenteren met `selectie aan de poort': toelatingstesten voor eerstejaars. Staatssecretaris Rutte (Onderwijs, VVD)) heeft de Tweede Kamer deze week gemeld dat negentien opleidingen hiervoor subsidie krijgen. De Universiteit van Leiden krijgt voor de rechtenstudie geen subsidie maar zal er wel mee gaan experimenteren.