Turkije kan lid worden van EU

Turkije kan definitief lid worden van de Europese Unie. De regeringsleiders van de 25 lidstaten van de huidige Unie zijn het gisteren na zware besprekingen met de Turkse leiders eens geworden over de voorwaarden waaronder de onderhandelingen over het lidmaatschap op 3 oktober 2005 kunnen beginnen.

,,We hebben vandaag geschiedenis geschreven'', aldus de Nederlandse premier Balkenende, die met het slagen van de top het voorzitterschap van de EU afrondde. Het overwegend islamitische Turkije wordt een van de grootste landen van de Unie. Volgens de Britse premier Blair heeft het resultaat aangetoond ,,dat zij die denken dat er een fundamentele botsing van beschavingen zal komen tussen de christelijke en islamitische wereld ongelijk hebben''. De Turkse premier Erdogan feliciteerde de Turkse politiek, civiele organisaties en de bevolking. ,,Dit is niet wat wij 100 procent wilden, maar desondanks hebben we een succes geboekt.''

De onderhandelingen over het afstemmen van de Turkse wetgeving op de Europese zullen naar verwachting tien tot vijftien jaar in beslag nemen. Ook dan is nog niet zeker of Turkije werkelijk lid kan worden van de Unie. De Oostenrijkse premier Schüssel, die zich de afgelopen tijd tot een van de grootste tegenstanders van het Turkse lidmaatschap had ontpopt, kondigde gisteren aan dat zijn land het onderhandelingsresultaat door middel van een referendum zal toetsen. Eerder kondigde de Franse president Chirac al een referendum aan over Turks lidmaatschap.

De onderhandelingen tussen Turkije en de lidstaten van de Unie dreigden gisteren aanvankelijk vast te lopen op de kwestie-Cyprus. Turkije weigerde mee te werken aan een vorm van erkenning van het eiland, dat sinds 1 mei deel uitmaakt van de Unie. Na volgens Nederlandse diplomaten ,,keiharde onderhandelingen'' werd gistermiddag een compromis gevonden. Turkije zal voor 3 oktober een akkoord over de douane-unie met de per 1 mei toegetreden nieuwe lidstaten van de EU tekenen. Dit houdt een impliciete erkenning van Cyprus in. Balkenende erkende gisteren dat het ,,geen formele erkenning is, maar wel een belangrijke stap''.

De uitzonderingsbepalingen voor onder andere vrij personenverkeer en landbouw die na een toetredingsakkoord kunnen worden ingeroepen, zijn onder Turkse druk iets afgezwakt. De Turkse beurs schoot gistermiddag omhoog na het bekend worden van het akkoord.

De regeringsleiders hebben gisteren besloten dat Roemenië en Bulgarije per 1 januari 2007 kunnen toetreden tot de Unie. Met kandidaat-lidstaat Kroatië beginnen de onderhandelingen onder voorwaarden op 17 maart 2005.

gesprek Balkenende

pagina 5

hoofdartikelpagina 19