Sloepenrol 2005

De sloepenrol is de alarmoefening op een schip om na te gaan of alle opvarenden weten wat zij moeten doen bij een ramp. Oók een nuttige exercitie voor mensen die willen nagaan of en hoe zij een financiële ramp kunnen overleven. Dat is hard nodig, want uit reacties van lezers blijkt vaak dat mensen zich nergens op voorbereiden en pas reageren wanneer het te laat is. Die mensen gaan er vanuit dat de overheid of hun werkgever alles geruisloos voor hen regelt. Of ze zeggen `dat heeft niemand mij verteld', terwijl de kranten er dagenlang vol van stonden. Hoog tijd om wakker te worden.

Neem de arbeidsongeschiktheid. Wie niet of onvoldoende is verzekerd en niet beschikt over hulpbronnen, neemt risico's. Eén auto-ongelukje en je zit in de lappenmand. De mensen die wel verzekerd zijn en zich daarom veilig wanen, weten zelden iets over de omvang en duur van de dekking, of de ingrijpende kabinetsplannen per 1 januari 2006. Tijd voor een sloepenrol.

Een handig naslagwerkje is de Kleine Gids voor de Nederlandse Sociale Zekerheid. In de boekwinkel ligt aflevering 2004.2. Je hebt de website www.waodossier.nl, van Reed Business Information en de Rabobank. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid belicht de overheidsvisie via www.szw.nl.

Dan het dalende inkomen, bijvoorbeeld door ontslag. Ook de WW-uitkering en de stamrechtvrijstelling (srv) gaan op de schop. De srv regelt dat over een ontslagvergoeding (gouden handdruk) niet direct belasting wordt betaald, zoals bij loon, maar zonder inhouding van belasting wordt ondergebracht bij een verzekeraar of in een eigen stamrecht bv. De verzekeraar (of bv) doet vervolgens periodieke uitkeringen en smeert de handdruk uit over een aantal jaren, waarbij belasting wordt ingehouden. Zie voor de details www.socialezekerheid.nl, van het informatiecentrum Sociale Zekerheid.

Voor de echtscheiding van gehuwden en geregistreerde partners kun je het best een sloepenrol houden met een deskundige, want goed scheiden is een hele kunst, die je al voor moet bereiden bij je trouwen. Je moet alles officieel vastleggen, via die deskundige, en geen genoegen nemen met mondelinge beloften van je partner, hoe goed de verhoudingen ook zijn. Wat opvalt is dat (vrouwelijke) lezers pas jaren na hun scheiding ontwaken. Dan gaat het met name om pensioenen. Meestal vergeefs. De sloepenrol 2005 geldt dus ook voor mannen en vrouwen die gaan trouwen of een verbintenis aangaan. Denk tijdens de warme roes eens aan het kille eind van de relatie. Hoe spring je er dan uit? Dit is het vakgebied van echtscheidingsadvocaten en notarissen. Op www.justitie.nl/publiek staat veel informatie over scheiden.

Op 1 januari 2003 zijn de wetten rond overlijden, testamenten en erven en erfenisbelasting ingrijpend veranderd. Daar hebben de overheid, het notariaat en de pers ruim aandacht aan besteed. Hielp dat? Niet echt. Wie niet arbeidsongeschikt of werkeloos is, niet aan scheiden denkt en geniet van het leven, schuift de risico's voor zich uit. Anders dan de mensen die geld in een (te) veelbelovend beleggingsplan willen stoppen. Die hebben wél haast, terwijl ze dat niet zouden moeten hebben.

Wie geen testament maakt, zit vast aan de erfrechtelijke verdeling, zoals beschreven in boek 4 van het Burgerlijk Wetboek. Zijn nalatenschap gaat naar zijn eventuele partner en/of de bloedverwanten tot en met de zesde graad. Aanverwanten als schoonzusters en zwagers zijn dus geen wettelijke erfgenamen. Wie enig vermogen bezit, geen testament maakt en nooit schenkt, is mogelijk een goeie vriend van de fiscus, want de belasting die (verre) erfgenamen soms moeten betalen, liegt er niet om. Zonde! Maak altijd een testament.

Potentiële erflaters met een testament van (ver) vóór 1 januari 2003 moeten dat opnieuw bekijken, om hun erfgenamen niet onaangenaam te verrassen. Om zinnig te kunnen praten met een notaris moet je je wel vooraf verdiepen in dit onderwerp. Bronnen, onder meer: www.notaris.nl; Kies uw testament van Ciska Sikkel, isbn 90 5951 023 2; Elsevier Schenken & Erven Almanak 2004, isbn 90 6882 666 2; Nieuw Erfrecht van prof. mr van Mourik, Uitgeverij Kluwer B.V., isbn 90 1301 950 1. Niemand hoeft zich te vervelen tijdens de feestdagen.