Moralistische soap over Macedonische gek

Jaja, die vader van Alexander de Grote was me toch een rokkenjager en een gewetenloos politicus! En wist u niet dat Alexander de Grote erg slim was maar ook een moordenaar en een psychopaat? En dat zijn machtswellust zijn grootste vijand was? Nee? Dan moet u zeker kijken naar het National Geographic-biografietje van deze wereldveroveraar van ruim 2300 jaar geleden. En dan wist u vast ook niet dat álle grote generaals ter wereld, Caesar, Washington, Napoleon, Patton, allemaal van deze Macedonische gek hebben geleerd.

De vraag is alleen: wat valt er van Alexander te leren?

De documentaire levert veel bijvoegelijke naamwoorden op: legendarisch, krachtig, angstaanstagend, mythologisch, manisch ambitieus, onbevreesd, doortastend, beestachtig, flexibel, spontaan, ongelofelijk, aantrekkelijk, complex. Maar met adjectieven win je geen oorlog.

Er wordt genoeg emotie en grootsheid getoond, maar verrassend weinig historische achtergrond. Wat je ziet is een slap aftreksel van de Geschiedenis van Grote Mannen: negentiende-eeuws historisme gereduceerd tot een moralistische soap. Een opgetuigd verhaaltje.

Ja, de veroveringsroute en de veldslagen worden keurig genoemd, veel heldenmoed! En dat Alexander zijn generaal Kleitos vermoordde, en dat hij de geschiedschrijver Calisthenes liet doodmartelen omdat-ie niet voor hem wilde buigen.

Maar wat gebeurde er eigenlijk? Wáárom kon die stoutmoedige kerel zo snel zo'n enorm rijk veroveren? Daarover niets. Hoe krachtig was dat Perzische rijk eigenlijk nog? En waarom was dat Macedonische leger zo sterk? En hoeveel bloeddorst was eigenlijk normaal voor een topbestuurder in de vierde eeuw voor Christus? Misschien viel Alexander nog mee.

En wat moeten we met die West Point-kolonel die uitvoerig mag uitleggen dat Alexander uitstekend gebruikt maakt van terreur? Als je een opstandige stad inneemt, moet je iedereen vermoorden! Dat schrikt af! Het is niet te hopen dat dat nu `de strategie' van Alexander is die volgens deze militair nog altijd toepasbaar is. Misschien moeten we het doen het enige andere strategische inzicht dat wordt uitgelegd. Ga altijd met je cavalerie om het leger van de tegenstander en druk hem daarmee tegen je infanterie. Hamer en aambeeld! Maar hoe kwamen al die soldaten eigenlijk aan eten?

Alexander the Great: The man behind the myth, National Geographic, 21.00-22.00u.