Is het echt zo moeilijk om als boer een vrouw te scoren?

Op tv zoeken boeren nu via een filmpje een vrouw. Maar hoe gaat het in de werkelijkheid? Anneke Bots bezoekt een cursusavond `Versier met Plezier' voor jonge boeren in Brabant.

Het kleine zaaltje van de dorpskroeg van Leende is afgeladen. Alle stoelen zijn bezet. Achterin, aan de hoge, ronde tafels, hangen groepjes jonge boeren van rond de twintig. ,,Pilske'', roepen ze in koor zodra de barman zich laat zien. Bier vloeit rijkelijk, de taxi brengt ze straks weer veilig terug naar Soerendonk, Budel en Gastel, gehuchten ten zuiden van Eindhoven. De twintigers en dertigers zitten vooral achter met vale kleedjes bedekte tafeltjes. Tevreden kijkt bestuurslid Hans van Middelaar (28) naar de opkomst van `Versier met Plezier'. De drukste bijeenkomst van het Agrarisch Jongeren Kontakt (AJK) in deze regio sinds tijden. Veertig man, schat-ie. En dat op een ledenaantal van 130. Geen slechte score.

Hier geen pruimtabak kauwende, stugge boeren op klompen die stipt om twaalf uur 's middags aan de warme hap zitten; die generatie is al lang passé. Boerenzonen van nu hebben een goede opleiding, ze zijn of worden ondernemer van een miljoenenbedrijf. En nee, als vrouw van hoef je helemaal geen boerin te worden. Toch hangt er nog steeds een mestlucht rond het boerenvak. Jammer, vinden Marian van Thiel (31) en Jeanny Beerens (31), de sprekers van vanavond. Met een kleine bijscholing in versieren en sociale vaardigheden hopen ze boerenjongens in acht verschillende regio's in Brabant net dat duwtje te geven om de ideale vrouw te ontmoeten.

Marian, gezonde blos op de wangen, heeft een accent dat verraadt dat ze uit de buurt komt. Ze is geen boerin, maar parttime bedrijfsadviseur voor rundvee- en geitenhouderijen en consulente bij een relatiebemiddelingsbureau – maar ze is wel versierd door een boer. In drukke tijden is ze niet te beroerd de handen uit de mouwen te steken op de boerderij. Zij neemt vanavond het theoriegedeelte voor haar rekening. Jeanny heeft de leiding over het rollenspel. Haar vriend is muzikant, maar als dochter van een pluimveeboer weet ze waar ze het over heeft. Bovendien is ze regiocoördinator van de Brabantse afdeling van AJK.

Na het Brabants kwartiertje heten Jeanny en Marian iedereen welkom. ,,Denk niet dat je vanavond dé versiertruc leert. We reiken aandachtspunten aan. Na de theorie gaan we een barsituatie naspelen om gesprekjes te oefenen. Daarna moeten jullie het zelf doen. We hebben straks ook geen bus met Poolse vrouwen klaarstaan'', grapt Jeanny. Allerhande praktische tips passeren de revue. Een versierstappenplan bijvoorbeeld – van oogcontact tot het maken van een afspraakje. De openingszin blijkt vaak een obstakel. Maar ook: hoe blijf je aan de praat. Stel open vragen en toon interesse in de ander, benadrukt Marian. ,,Je mag het toch ook wel over jezelf hebben?'', roept een oplettende knul uit de zaal. ,,Ja, dat wel. Maar niet alleen maar.'' Lachend: ,,En ga niet eindeloos door over mesten of je fokstieren.''

TELEVISIEPROGRAMMA

De stemming is uitgelaten. Voorbeelden werken op de lachspieren, ook omdat ze soms wat overdreven, maar toch erg herkenbaar zijn. De gebruikelijke thema's van een AJK-avond, overnames, financiën of belastingzaken, zijn een stuk taaier van stof. Deze avond heeft vooral een ludiek karakter. Sommige jongens zijn puur voor de gezelligheid gekomen, anderen willen er echt wat van opsteken. Zoals Peter (31), akkerbouwer op het bedrijf van zijn vader, die vanavond met de gouden openingszin naar huis hoopt te gaan. Ja, hij is op zoek, beaamt hij ietwat verlegen. ,,Maar ik ga niet als een hopeloos zoekende boer op tv hoor'', haast hij zich erbij te zeggen, refererend aan het datingprogramma Boer zoekt Vrouw.

Heel toevallig dook Boer zoekt Vrouw op toen de voorbereidingen van Versier met Plezier in volle gang waren. Het televisieprogramma is het gesprek van de avond. Vooral Piet, kandidaat acht, van een paar dorpen verderop, gaat over de tong. De jongens zijn best te spreken over de uitzending. Even waren ze bang dat Boer zoekt Vrouw het boerenvak negatief zou benaderen, maar dat valt mee. ,,Sowieso goed dat ons vak in het daglicht gezet wordt'', vindt bestuurslid Hans.

Al die aandacht voor vrijgezelle boeren. Is het echt zo moeilijk om als boer een vrouw te scoren? Hans, vlotte babbel, kekke blouse, heeft weinig problemen met de vrouwen, vertelt hij. Binnenkort gaat hij trouwen, maar ook voor de vaste verkering heeft hij eigenlijk nooit zonder gezeten. Dat is bij sommige agrariërs wel anders, weet hij. ,,Een hoop jongens zijn niet veel op de harde weg geweest.'' Eigenlijk zou elke jonge boer een jaar of twee elders werkervaring op moeten doen voor hij het bedrijf van zijn vader overneemt, vindt hij. Dat is goed voor de sociale vaardigheden. Nu gaan ze naar de Middelbare Agrarische School, daar klitten boerenzonen die de boerderij overnemen samen. Hechte groepen zijn het, die met elkaar uitgaan. Hans doet het anders. ,,Op een stapavond blijf ik niet bij het groepje hangen. Ik ga mijn eigen weg, een kwestie van durven en doen.''

Jeanny: ,,Agrarische jongeren hebben de handicap dat ze een eigen bedrijf hebben. Ze zijn dag en nacht aan het werk en komen weinig onder de mensen. Veel jongens leven daardoor in een mannenwereld, vrouwen zijn nauwelijks ingebed in hun leefomgeving. Ze zijn niet gewend aan de gewenste sociale vaardigheden die bij een vrouwennetwerk horen. In hun vrije tijd gaan ze met z'n tienen in de stamkroeg aan de bar hangen. Beetje stoer doen, lekker veilig onder elkaar. Dat schrikt vrouwen af.''

HOTEL MAMA

Marian staat naast de powerpoint-presentatie, geprojecteerd op een scherm. ,,Je moeder is naar de winkel geweest en heeft twee truien en een blouse voor je meegenomen. Kijk eens of je die past, zegt ze. Herkenbaar?'' Marians voorbeeld wordt beantwoord met instemmend gelach uit de zaal. ,,Kies niet alleen voor wat makkelijk zit, ga ook een beetje met de tijd mee. Koop je kleren zelf en kies bewust.'' ,,Neem een vrouw mee als je gaat winkelen. Je zus of zo'', tipt bestuurslid Hans nog vanuit de zaal. ,,Het zal je verbazen hoeveel mannen van in de dertig nog thuis wonen'', vertelt Hans later.

Het is een van de redenen waarom boerenzoons moeilijk aan de vrouw komen, ze blijven hangen in `hotel mama', zoals gezinssocioloog professor Kees de Hoog het ouderlijk huis omschrijft. ,,Ze hebben het prima thuis – genoeg vrijheid en een goede verzorging door moeder. Er is geen stimulans om uit huis te gaan. Daarnaast werken ze in een enerverend bedrijf dat ze overnemen van hun vader. Ze hebben een enorme gulzigheid in het werk, zijn leergierig, willen vernieuwen, daardoor is er geen tijd om ieder streekevenement af te lopen. Ongemerkt zijn ze ineens eind twintig, te oud voor de plaatselijke disco. De meisjes uit het dorp zijn vaak al weggetrokken naar de stad om een opleiding te volgen. Ze hebben niks tegen het buitenleven, maar zien op het platteland soms niet genoeg mogelijkheden om carrière te maken.''

De Hoog, verbonden aan de universiteit Wageningen, heeft onderzoek gedaan naar leefgewoontes van boeren. We moeten het probleem ook niet overdrijven, vindt hij. Boeren leven vaak in een mannenwereld, maar daar hebben wel meer beroepen last van, denk aan vrachtwagenchauffeurs of bouwvakkers. ,,Tuinders en bollenkwekers gaan zelfs als warme broodjes op de huwelijksmarkt. Financieel doen ze het goed, ze hebben een hoog opleidingsniveau en ze zijn in het westen geconcentreerd, vlakbij de grote steden. Voor boerenzonen in geïsoleerde gebieden als Zeeuws Vlaanderen en vanaf Zwolle naar het noorden, is het wel lastiger aan de vrouw te komen'', beaamt De Hoog. ,,En vergeet de rol van het geloof niet. De partner moet vaak van hetzelfde kerkgenootschap zijn, dat maakt de spoeling ook een stuk dunner.''

GEEN STADSE MEISKES

De jongens achter in het zaaltje doen nog een `potje bier'. Dat er over een uurtje of zes weer een stal met overvolle uiers op ze wacht, deert ze niet. Hoewel, loonwerker Bas (20) heeft vanavond opgestoken dat hij misschien maar beter wat biertjes kan laten staan. Daar houden meiden niet zo van, heeft hij begrepen. ,,Ik werk hard en lang, als ik vrij ben, wil ik lekker stappen.'' Elke dag staat hij om zes uur op, vaste prik. ,,En in de oogsttijd gaan we door tot twaalf, half één 's nachts. Het is hard werken, dat snappen meiskes soms niet.'' Vriend Hans (16) is nog jong, maar weet al precies wat hij zoekt in een vrouw: ,,Een meid moet wel met tractors om kunnen gaan.'' Stellig: ,,Met een stads meisje wordt het nooit niks.'' Een andere jongen, pilsje in de hand, grijpt zijn kans. Waar woont de verslaggeefster eigenlijk, wil hij weten. ,,Helemaal in Amsterdam? Nou, je mag vannacht gerust blijven slapen hoor.''