`Ik reis het hele land af op zoek naar jonge mensen'

Justin Jin werd in 1974 geboren in Hongkong. Hij studeerde filosofie en politicologie aan de universiteit van Cambridge. Sinds 1999 werkt hij als zelfstandig fotograaf. In 2002 nam hij deel aan de World Press Photo Masterclass waarvoor 12 jonge fotografen uit de hele wereld werden geselecteerd. In 2003 won hij de Canon Prijs voor jonge fotojournalisten. Hij schrijft en fotografeert regelmatig in het maandblad M van deze krant.

3 oktober 2003

Telefoon. Jan Paul van der Wijk, chef vormgeving & fotografie van NRC Handelsblad, vraagt wat ik ervan zou denken om volgend jaar voor Document Nederland het project `Jeugd' te doen. Dat verbaast me, want mijn werk gaat vooral over volwassenen.

5 november 2003

Gearresteerd, en opgesloten in een Chinese kazerne. Ik kan niet ontsnappen of om hulp roepen. De afgelopen twee weken heb ik contact gehad met Noord-Koreaanse vluchtelingen, mensensmokkelaars en ondergedoken mensen. Ze hebben me gegrepen, en mijn films, aantekeningen en telefoons worden door militairen onderzocht. Ik heb geen idee tot hoever ze zullen doorvragen, of hoever de autoriteiten zullen gaan om de mensen op te sporen met wie ik gesproken heb.

5 januari 2004

Ik presenteer mijn werk in het Rijksmuseum en men lijkt enthousiast.Ik heb alle vrijheid om `Jeugd' te interpreteren; mijn hoofd bruist van de ideeën. Mijn vriendin Heleen stelt voor dat ik individuele personen volg, en ik besluit om `voornamen' als leidraad te nemen.

27 januari 2004

Bij mijn eerste `voortgangsgesprek' met het comité van het Rijksmuseum en NRC Handelsblad stel ik voor om drie jongelui te volgen, zo van `In de voetsporen van die, die en die'. Scholen fotograferen lijkt me niet zo'n goed idee, vanwege alle reportages naar aanleiding van de moord op een leraar in Den Haag.

28 januari 2004

Wekenlang reis ik het land rond om jonge mensen te leren kennen.

14 februari 2004

Op de verjaardag van een vriendin tref ik Sophie. Ze is zwaar opgemaakt, draagt opzichtige kleren en rookt veel. Maar ze is mooi en mysterieus. Ik nodig haar uit om met me samen te werken aan Document Nederland.

24 februari 2004

Een brief van het Rijksmuseum meldt dat het project de naam `School' heeft gekregen, het onderwerp dat ik bij mijn onderzoek nu juist vermeden had. Ik protesteer, maar tevergeefs.

1-31 maart 2004

Ik raak gefrustreerd van de plotselinge verandering van thema, maar besluit er het beste van te maken. Alleen weet ik niets van vwo, havo of vmbo. De zomervakantie nadert; ik heb weinig tijd om uit te vinden hoe het Nederlandse onderwijs in elkaar zit. Met een geleende auto ga ik scholen in het hele land af. Ze zien er verdomme allemaal hetzelfde uit.

7 april

Ik besluit mijn oorspronkelijke plan om afzonderlijke personen te volgen, aan te houden, maar de scholen erbij te pakken. Op die manier kan ik onderzoeken hoe de maatschappelijke achtergrond het gedrag op school beïnvloedt.

Het wordt een hectische tijd. 's Morgens volg ik de lessen, 's middags trek ik op met de jongelui, en 's avonds ontwikkel ik mijn films, bewerk de resultaten en bereid me voor op de volgende dag.

Ik begin met het Willem de Zwijger College in Bussum. Dit is een topschool in het welgestelde Gooi. Aan het eind van de dag hang ik rond met enkele havo-meisjes van zestien die ik in de lessen heb gefotografeerd. Ik vraag hen waarom dit een goede school is. Eentje zegt: ,,Hier is het veilig. Er zijn geen neonazi's of allochtonen.'' Ik vraag hoe ze allochtonen definieert, en ze zegt: ,,Gekleurde mensen.'' Een ander voegt eraan toe: ,,De allochtonen komen hier, stelen spullen, zorgen voor problemen, verdienenen geld en gaan na twintig jaar weer weg.'' Wat deprimerend!

In dezelfde tijd leg ik contact met het College De Meer, dat bijna 100 procent allochtonen telt. Ik wou dat de Nederlanders daar een andere naam voor hadden dan `zwarte school'. De leraren zijn hartelijk en behulpzaam, en de kinderen heel energiek. Sommige bewoners van deze middenklassebuurt praten over de school als een soort vergif.

27 april 2004

Op het Willem de Zwijger ontmoet ik Roderick. Hij heeft een grote mond en een flinke uitstraling. Zijn klasgenoten aanbidden en verafschuwen hem, lijkt het. Mijn nieuwsgierigheid groeit wanneer een groep meisjes mij smeekt om hem niet te fotograferen.

29 april-30 april 2004

Op de avond voor Koninginnedag plassen Roderick en zijn vriend Arthur dronken in de gracht. Later, wanneer er een boot onder de brug door vaart, giet Roderick AA Drink over ze uit. De boot legt aan, een paar mannen zetten de achtervolging in, en Roderick krijgt een knal in zijn gezicht.

Op Koninginnedag begin ik Sophie te fotograferen. Sinds ik haar een paar maanden geleden heb leren kennen is ze wat afstandelijk gebleven maar nu laat ze mij haar fascinerende wereld binnen.

18 mei 2004

Mijn eerste dag op het Spinoza Lyceum, de school van Sophie. Ze is slim, maar doet of het haar allemaal niets kan schelen. Van leraren hoor ik dat ze volgend jaar weleens zou kunnen blijven zitten. Ze lijkt een vicieuze cirkel van minachting en aftakeling te worden binnengezogen.

Een paar dagen later komen de politie en een ambulance naar de school. Een goede vriendin van haar had onder de les een rotte ecstasy genomen.

24 mei 2004

Rodericks verjaardag begint met een bezoek aan de kapper samen met zijn vader. Intussen krijgt hij een dringend telefoontje van het hockeyveld. Hij moet fluiten, maar dat was hij vergeten. Zijn vader roept: ,,Het enige wat Roderick niet vergeet is zijn mobieltje en zijn jongeheer; maar dat is omdat zijn jongeheer vastzit. Anders zou hij die ook vergeten.'' 's Middags treffen ze voorbereidingen voor een feestelijke barbecue. Uren later zijn de meeste vrienden niet komen opdagen. Roderick huilt.

4 juni 2004

Op De Meer heb ik niet één scholier kunnen overhalen om mee te werken. Ik probeer iets anders: ik vraag de school of ik een paar lessen mag overnemen. Ik laat dia's van mijn werk zien en praat over fotojournalistiek. De leerlingen zijn enthousiast en stellen veel vragen.

Een paar dagen later zit ik bij Hakan thuis.

juli 2004

Mijn privé-leven stort in.

30 augustus 2004

Sinds het uit is met mijn vriendin heb ik niet kunnen werken, maar nu moet ik me vermannen. Ik zoek onderdak in Perpignan in Zuid-Frankrijk en reis erheen voor het festival over fotojournalistiek. Daar laad ik mijn enthousiasme voor het werk weer op, zodat ik klaar ben voor de laatste etappe van Document Nederland.

6 september 2004

Hakans eerste dag op zijn nieuwe school: ROC Noord. Hakan kijkt zuur; hij heeft geen zin om met het project door te gaan. De volgende dagen komt hij afspraken met me niet na, maar zijn vader Mehmet overtuigt hem om door te gaan.

20 september 2004

Tijd voor een laatste zetje voor Sophie en Roderick. Sophie studeert koken aan het ROC. Ze spijbelt nog steeds. Nu kan ik een glimp opvangen van haar privé-leven met haar vriend Laurens. In het afgelopen halfjaar heb ik haar van een meisje zien veranderen in een jonge vrouw.

24 september 2004

Ik spreek met Roderick af dat ik hem dit weekeinde ga fotograferen. Ik boek een pension bij hem in de buurt. Na aankomst op Naarden-Bussum bel ik hem op, maar hij zegt dat ik naar huis moet gaan. Hij en zijn vrienden willen mij er niet bij hebben; ze gaan dingen doen die ik niet mag fotograferen.

Ik sta op het station in de stromende regen; kostbare dagen verspild; de pest in. We schreeuwen tegen elkaar.

29 september 2004

Rodericks vader neemt ons mee uit eten. Wanneer het eten wordt opgediend zegt ik ,,eet smakelijk''. Dat was een faux pas.

4 oktober 2004

Ik ben weken bezig om uit honderden filmrolletjes zestig foto's te kiezen. Ik toon mijn keuze aan het comité en breng de negatieven naar mijn lab, Lumino. Een maand lang werk ik samen met Manuela, de eigenares van het lab, aan de afdrukken voor de tentoonstelling.

25 november 2004

Het is bijna middernacht wanneer Manuela de laatste foto af heeft. Wij omhelzen elkaar en schreeuwen het uit. Zij belt haar moeder in Duitsland op, en ik maak een fles Taittinger open...

Werk van Jin is ook te zien op www.justinjin.com

Vertaling Jaap Engelsman