Harde lenzen vertragen bijziendheid bij kinderen

Harde zuurstof doorlatende lenzen zorgen er bij kinderen voor dat bijziendheid, myopie, minder sterk toeneemt. Uit een Amerikaans onderzoek, waaraan ruim honderd bijziende kinderen meededen, blijkt dat dit oogprobleem na het drie jaar dragen van harde lenzen bijna 30% minder was verergerd dan na eenzelfde periode met zachte lenzen (Archives of Ophthalmology, dec).

Oogartsen van de Ohio State University hebben 147 bijziende kinderen van 8 tot 11 jaar oud, die allemaal een bril droegen met een sterkte van -2 tot -3 D, twee maanden lang harde lenzen laten dragen om zeker te zijn dat alle deelnemers die zouden kunnen verdragen. Het kost namelijk in het begin wat meer moeite om te wennen aan harde lenzen. De 116 kinderen die volhielden, kregen daarna volgens het toeval voor de helft harde lenzen en de andere helft zachte lenzen. De onderzoekers hebben niet gekozen voor vergelijking met een bril omdat deelname voor de kinderen dan weinig aantrekkelijk zou zijn.

Drie jaar later bleek de bijziendheid bij de kinderen met harde lenzen gemiddeld 28,8% minder dan bij de groep met zachte lenzen, terwijl ze bij het begin van het onderzoek even bijziend waren. Vier dragers van zachte lenzen hadden ook nog eens last van problemen gehad: drie keer lichte hoornvliesirritatie en een keer overgevoeligheid voor de contactlenzenvloeistof. Die problemen waren verholpen na overstap op een ander merk contactlenzen of een andere vloeistof. Daar stond tegenover dat nogal wat kinderen in de groep met harde lenzen waren gestopt: 18 (30%) van de oorspronkelijke 59, vergeleken met maar 4 (7%) van de 57 dragers van zachte lenzen.

Bijziendheid ontstaat doordat de oogbol eivormig of wat ovaal wordt, in plaats van rond zoals normaal. Het effect is dat dingen op korte afstand uitstekend te zien zijn, terwijl alles in de verte wazig wordt. Bijziendheid begint meestal zo tussen de 8 en 14 jaar. Halverwege de tienerjaren (bij meisjes) of rond het 25-ste jaar (bij jongens) vertraagt het proces. Omdat harde lenzen de eivorm van het oog een beetje afvlakken, hebben al meer onderzoekers gekeken of dat een gunstig effect heeft op bijziendheid. De resultaten waren tot nu toe onduidelijk, vooral door de grote uitval in de groep met harde lenzen. Daarom hebben de oogartsen uit Ohio voor het eerst een twee maanden durende inloopfase ingelast.

Harde contactlenzen remmen bijziendheid dus wat af maar kunnen het proces niet helemaal stoppen. Ook is niet duidelijk of het effect van harde lenzen op de vorm van het oog blijvend is. De Amerikaanse oogartsen vonden het niet aanvaardbaar om de kinderen te laten stoppen met de harde lenzen om dat te testen.

In het algemeen verdienen harde lenzen de voorkeur boven zachte lenzen, omdat ze beter zuurstof doorlaten en ook nog eens astigmatisme verminderen, een vertekening door onregelmatige kromming van het hoornvlies. En omdat ook jonge kinderen zonder bezwaar lenzen kunnen dragen, zo blijkt uit dit onderzoek, komt daar het effect op bijziendheid nog eens bij.