De grond in geboord

Hoe komt het nu dat zo'n 250 miljoen jaar geleden een groot deel van het leven van de aarde is weggevaagd? In een briefwisseling op verhitte toon in Nature en Science twisten geologen al maanden over de oorzaak van deze ramp, de grootste catastrofe die het leven ooit trof – er gingen veel meer soorten verloren dan 65 miljoen jaar geleden ten tijde van het uitsterven van de dinosauriërs.

Ruim een half jaar geleden meenden Luann Becker (Universiteit van Californië) en Asish Basu (Universiteit van Rochester) dat zij de kwestie hadden opgelost. De schuldige was een enorme meteoriet die insloeg voor de kust van Australië, schreven zij in Science. Ouderdom van de inslagkrater en de massale sterfte stemmen aardig overeen. Bovendien vonden Becker en Basu in Antarctisch gesteente uit de tijd van de vermeende inslag een relatief hoge concentratie aan iridium en helium-3, stoffen die op buitenaardse herkomst wijzen, omdat ze daar in hogere concentratie aanwezig zijn dan op aarde.

Toch schreven acht wetenschappers in oktober in Science dat Beckers `op sensatie beluste' meteoriet-hypothese `geen objectieve basis' heeft. Becker reageerde verbolgen en beschuldigde haar tegenstanders in Nature van `wetenschappelijke intimidatie'. Een publicatie van deze maand in Geology beperkt zich tot wetenschappelijke argumenten. De Oostenrijker Christian Koeberl (Universiteit van Wenen) vond dat sedimenten uit de tijd van de inslag weliswaar een verhoogde concentratie iridium bevatten, maar minder dan nodig is om buitenaardse herkomst aannemelijk te maken. Hij vond ook geen helium-3 of andere isotopen die op een meteoriet duiden. Volgens Koeberl ligt het meer voor de hand dat grootschalig vulkanisme de oorzaak was van de ramp. Overblijfselen van vulkanisme uit die tijd zijn in Siberië nog te vinden. Er zijn intussen ook wetenschappers die een compromis hebben bedacht tussen meteorieten en vulkanen. De inslag van een grote meteoriet zou vulkanisme kunnen hebben veroorzaakt. Natuurlijk zullen de ruziënde geologen ook deze `polderoplossing' op strikt wetenschappelijke gronden beoordelen.