Pro Helvetia toch beboet na kunstrel

De Zwitserse culturele stichting Pro Helvetia moet alsnog een miljoen frank van haar budget voor 2005 inleveren. Dat heeft de Zwitserse senaat gisteren besloten. De senaat weigerde zich neer te leggen bij het besluit van het parlement, eerder deze week, om de korting ongedaan te maken.

Pro Helvetia, die tot taak heeft om Zwitserse kunst in het buitenland te promoten, moet daarmee toch boeten voor het feit dat zij cosponsor is van een omstreden tentoonstelling van de Zwitserse beeldende kunstenaar Thomas Hirschhorn in het Zwitserse culturele centrum in Parijs.

Hirschhorns tentoonstelling, Swiss-Swiss Democracy, schoot een meerderheid van de senatoren in het verkeerde keelgat omdat de kunstenaar er de directe democratie in zijn geboorteland op een nogal confronterende manier te kijk zet. Hirschhorn is een van de meest vooraanstaande, Zwitserse beeldende kunstenaars van het moment.

Hirschhorn woont en werkt al jaren in Parijs en heeft zijn kritiek op het politieke systeem in Zwitserland nooit onder stoelen of banken gestoken. Zo weigert hij sinds vorig jaar december om in Zwitserland te exposeren, omdat een extreem-rechtse politicus toen minister werd. Volgens diens partijgenoten beledigt Hirschhorn deze minister, Christoph Blocher, in de tentoonstelling. Anderen nemen er meer aanstoot aan dat de kunstenaar Zwitserland voor het oog van de wereld ,,door de modder sleurt''.

Vorige week waren de meeste senatoren hier zo ontstemd over, dat zij Pro Helvetia voor straf voor 2005 maar 33 miljoen frank wilden geven in plaats van de al toegezegde 34 miljoen. Maandag besloot het Zwitserse parlement echter met een krappe meerderheid om die sanctie weer ongedaan te maken. Maar de senaat accepteerde die beslissing niet. Pogingen om een compromis te vinden, liepen gisteren op niets uit omdat de senaat ze één voor één verwierp. Omdat er onlangs een nieuwe wet is aangenomen waarin staat dat het `goedkoopste' besluit bij dit soort patstellingen voorrang krijgt (of die nu van de senaat of het parlement komt), trekt de senaat dus toch aan het langste eind.

Pro Helvetia laat in een reactie weten dat zij zich heeft neer te leggen bij het besluit. Er zitten echter volgens de stichting twee problematische kanten aan: ,,Enerzijds stelt zij de autonomie van de stichting in het geding, die er tot nog toe altijd voor heeft gezorgd dat beslissingen over kunst niet werden blootgesteld aan politieke druk. Anderzijds mist deze straf, die zuiver is gericht op de omstreden tentoonstelling Swiss-Swiss Democracy, niet de juiste personen: het bedrag voor de tentoonstelling is allang overgemaakt.''