Het beeld

Er zijn twee soorten pantomimes, zoals de kerstrevues voor het hele gezin in Engeland genoemd worden. Je hebt de traditionele, doorgaans in verveloze theaters in een buitenwijk, en de commerciële, met veel trucages, glamour en sterren uit soaps of Big Brother.

Dit leerde ik gisteren in de zesde aflevering van The Culture Show, een nieuw en ambitieus wekelijks kunstprogramma op BBC2. Het wordt eentonig het weer te moeten melden, maar om talloze redenen is The Culture Show veel beter dan Nederlandse programma's over `kunst en media'. Een van die redenen is dat er in een reportage niet alleen iets wordt uitgelegd, maar ook een prikkelende stelling wordt verdedigd: commerciële pantomimes behoren evenzeer tot de traditie, die altijd al trachtte een volksvermaak ook voor de hogere standen aantrekkelijk te maken, mede door gebruik van actuele (sport)helden en andere verwijzingen. Het verschil is vooral dat de elite nu denkt dat traditionele pantomimes minder ordinair zouden zijn.

Om zo in kort bestek een cultureel verschijnsel eigenzinnig te kunnen typeren is een fatsoenlijk budget niet voldoende. Je moet ook redacteuren, verslaggevers en presentatoren inzetten die weten waar ze het over hebben.

The Culture Show, een productie van BBC Scotland, wordt wisselend gepresenteerd door vijf mensen, die niet alleen goed kunnen praten en er jong en lekker uitzien, maar ook hun sporen hebben verdiend in de cultuur. Gisteren stond de jonge Engelse dirigent Charles Hazlewood op de Millennium Bridge over de Tyne en nam de kijker mee op akoestisch onderzoek in het gloednieuwe muziekcentrum van Newcastle, de Sage Gateshead. Het warenonderzoek bevestigde de geruchten dat dit overweldigende gebouw van architect Norman Foster over een van de beste concertzalen ter wereld zou beschikken. Alleen voor grote symfonieorkesten is het minder geschikt, eindigde Hazlewood zijn betoog raadselachtig.

De gastheren en -vrouwen van The Culture Show bedienen zich van een ironische, maar niet populistische toon. Kunstcriticus Andrew Graham-Dixon is niet bang om een als wortel verklede performanceartieste te interviewen en als weerman voor een kaart van Groot-Brittannië een kunstvoorspelling voor 2005 uit te spreken.

Voorts bevatte het uur een gesprek met filmmaker Mike Leigh, een portret van de Canadese uitgeefster en kunstmecenas Louise Macbain en vijf introducties van jongeren die de komende jaren beroemd gaan worden: een schrijfster, een ontwerper, een choreograaf, een beeldhouwer en een sopraan. En dan waren er nieuwtjes en uitgaanstips, en wezen drie experts de beste boeken, films en cd's van het jaar aan.

Gezag is misschien wel het belangrijkste verschil tussen The Culture Show enerzijds en het onbenullige TV3 (NPS) en het gewichtige R.A.M. (VPRO) anderzijds. Bij de BBC heb je niet de indruk dat de selectie de toevallige smaak van een redacteur representeert, maar dat men overzicht heeft, precies het kaf van het koren scheidt en trends weet te onderkennen, zonder pedant te lijken.