Het beeld

De op hol geslagen carrousel van nieuws, primeurs en hypes draait maar door. Het leek gisteren tijd voor een avondje fictie.

Aan kwaliteit schortte het niet bij De zaak Alzheimer (eerste deel van drie, VRT), Heimat 3: Chronik einer Zeitenwende (eerste deel van zes, ARD) en De nieuwe Lola's (derde van vijf op zichzelf staande afleveringen: Yu-lan, VPRO). De in de Vlaamse bioscoop zeer succesvolle maar bij ons geflopte Belgische policier van Erik van Looy over een dementerende beroepsmoordenaar (Jan Decleir) staat in de beste traditie van regisseur Jean-Pierre Melville en acteur Lino Ventura. De derde Heimat-reeks van Edgar Reitz, dit keer gesitueerd tussen de val van de Berlijnse Muur (1989) en de millenniumwisseling, behoeft geen krans. En het speelterrein voor jonge fictiefilmers bood de net van de Filmacademie gekomen David Verbeek de kans aangenaam en visueel aantrekkelijk te experimenteren met ontheemding en existentiële leegte.

Bij nader inzien gaan alle drie de dramaproducties toch ook weer over de grote politieke thema's van dit moment. De zaak Alzheimer laat zien hoe in Antwerpen slecht samenwerkende politiediensten machteloos staan tegenover een kinderprostitutienetwerk van hooggeplaatste sjoemelaars. De Heimat-cyclus legde als eerste bloot dat de in de hele wereld versnelde verstedelijking onbegrip en cultuurschokken veroorzaakt. En het emotionele vacuüm en communicatieproblemen zijn kenmerkend voor de generatie van de 24-jarige Verbeek.

De Belgische en de Duitse series, waarvan u het eerste deel gemist hebt, zijn later nog te zien bij TROS en VPRO. Spannender dan welk drama ook blijkt toch weer een niet-fictieve serie: Jamie's kitchen Amsterdam (Net5). Samen met Couscous & Cola (BNN) vormt deze `reality soap' het enige televisievenster op de echte problemen van de `kansloze jongeren' in onze grote steden. De Britse televisiekok Jamie Oliver opende in verschillende landen restaurants waar alleen zulke jongeren werken onder leiding van een strenge leermeester. Van hun selectie en opleiding werd een tv-programma gemaakt, dat fascinerend en soms ontroerend uitpakt. Boeiend is het onvermogen van de doelgroep om met afwijzing en krenking om te gaan; menigeen haakt af, als de kritiek hard wordt. Anderzijds zie je ook hoe intensieve aandacht van een surrogaatvader en een Glenn Mills-achtige aanpak soms verrassend goed werkt. Een stage bij topkoks als Robert Kranenborg, Huub Biro en Jonnie Boer, die de kids veel willen leren, maar geen flauwekul pikken, leidt tot soms bijna verliefde blikken van bewondering voor de meester. In het Zwolse driesterrenrestaurant De Librije leert Boer zijn gezel Joost hoe je een aardappel goed schilt: door eindeloos te oefenen op een ongepeld ei. Regelmatig is er een leerling zoek, of boos weggelopen, of geschorst wegens diefstal of dealen. Als ze zich weten te rehabiliteren, krijgen ze een nieuwe kans. Ze mogen ook in hun bed blijven liggen, dat is het harde neoliberalisme. Door de inzet is dit vruchtbaar onderwijs: persoonlijk, direct en hard, leidend tot authentieke knoktelevisie.