Elektromagnetisch ziek

Niemand weet zeker of de zenders van het nieuwe mobiele telefoonnet UMTS veilig zijn. De telefoonmaatschappijen die de staat indertijd 6 miljard gulden betaalden voor hun UMTS-licenties installeren nu in hoog tempo de antennes voor hun snelle mobiele telefoonsysteem. De antennes zijn de grijze staven en rond-puntige dozen op daken van flats en kantoren. Zijn die zenders veilig voor de mensen? Zembla heeft er de mooie uitzending Ziek van mobiel bellen over gemaakt.

Professor Zwamborn van TNO heeft in 2003 eenmaal een (omstreden) onderzoekje gedaan naar de gezondheidseffecten van UMTS-zenders. Mensen die een half uur in het elektromagnetisch veld van zo'n zender zaten voelden zich minder `wel'. Ze stegen 3,5 punt op een onwelzijnsschaal die van 0 tot 69 loopt. Wat die 3,5 punt verschil in de praktijk betekent is onbekend. Maar de aan UMTS-straling blootgestelde proefpersonen bleken in Zwamborns experiment intelligenter.

,,Mijn IQ is er minder geworden'', is één van de klachten van E. Goes, die in een flat onder een antenne woonde. Hij had ook duizelingen, hartkloppingen en zijn studie liep niet goed. Nu jaagt hij als spreker namens de organisatie Stop UMTS op vergaderingen van bewonerscomités de mensen de stuipen op het lijf. En hij geeft dat volmondig toe. De uitkomst van de weinige onderzoeken die er zijn interpreteert hij drastisch anders dan de Nederlandse Gezondheidsraad het doet. Die stelt vast dat de elektromagnetische velden van gsm- en UMTS-telefonie het menselijk lichaam kunnen opwarmen. Meer is niet aangetoond. Allerlei onderzoek, bijvoorbeeld naar het ontstaan van hersenkanker door de telefoontjes, loopt nog.

In de documentaire doen voor- en tegenstanders hun zegje. De klagers komen niet verder dan duizeligheid, hartkloppingen, vermoeidheid, misselijkheid, tintelende vingers, hoofdpijn, hartritmestoornissen en maagdarmklachten. Het is wat iedereen wel eens heeft. En het kan net zo goed psychische spanning zijn.

Ondertussen belt de westerse bevolking steeds massaler met die telefoontjes, waardoor over veertig jaar misschien de helft hersenkanker heeft. Zoals voor veel nieuwe technologieën geldt: waarschijnlijk is het niet, maar niemand weet zeker dat het niet gebeurt.

Zembla:Ziek van mobiel bellen, VARA, Ned.3, 21.10-21.50u.