`Uitstel voor de gekozen burgemeester'

Gemeenten zijn niet klaar voor de invoering van de direct gekozen burgemeester. De in 2002 ingezette hervorming van het gemeentebestuur levert teveel problemen op.

Dat zegt voorzitter J. Leemhuis-Stout van de Stuurgroep Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur. Vanochtend overhandigde zij een kritisch rapport van haar commissie aan minister De Graaf van Bestuurlijke Vernieuwing.

Minister De Graaf zei in een reactie dat het rapport voor hem geen aanleiding is om af te zien van de invoering van de direct gekozen burgemeester in 2006, zoals het kabinet van plan is. In de Tweede Kamer gaan geluiden op om de invoering juist wel te vertragen.

In 2002 werd de wet dualisering ingevoerd. De bedoeling was een grotere afstand te creëren tussen de gemeenteraad en het college van burgemeesters en wethouders. Zo zou de raad haar rol als volksvertegenwoordiging beter kunnen vervullen, waardoor zij dichter bij de burger zou komen te staan.

De stuurgroep Leemhuis stelt dat deze doelstellingen, ruim twee jaar na invoering van de `dualisering' van het lokale bestuur, onvoldoende behaald zijn. Als de hervormingen niet snel met hernieuwde energie worden opgepakt, zo waarschuwt de stuurgroep, dreigen er ,,risico's voor de kwaliteit van het lokale bestuur''.

De oorzaak van de problemen komt deels doordat raad noch college precies weten hoe ze hun werkwijze moeten aanpassen, zo blijkt uit het rapport. Niemand voelt zich verantwoordelijk voor het proces. Het gaat volgens de stuurgroep niet om overgangsproblemen.

De omgang tussen raad en wethouders is ,,krampachtig'' geworden, volgens de stuurgroep. De gemeenteraad bestuurt in de praktijk nog teveel mee met het college. Een meerderheid van wethouders en burgemeester vindt dat sinds de dualisering het aantal conflicten is toegenomen en de stabiliteit van het bestuur afgenomen.

De spanningen en onzekerheden zijn zo groot, dat de commissie de tijd niet rijp acht voor invoering van de direct gekozen burgemeester zonder aanpassingen vooraf. ,,Anders dreigt dat proces, net als de dualisering, te verzanden'', aldus Leemhuis vanmorgen.

Volgens De Graaf is de direct gekozen burgemeester juist de voltooiing van de dualisering van het lokaal bestuur. Uitstel tot 2010 zou dit proces onnodig lang laten duren, vindt hij.

Volgens Leemhuis moet de begeleidingscommissie meer werk maken van het helpen van gemeenten bij het aanpassen aan de nieuwe verhoudingen.