Turkije en Troje (Gerectificeerd)

De overeenkomst gaat begin volgend jaar in, maar afgelopen maandag meldden de Turkse regering en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) alvast dat een nieuw IMF-krediet van 10 miljard dollar (8,2 miljard dollar) Turkije moet helpen het laatste puin van zijn grootscheepse economische crisis van rond de eeuwwisseling op te ruimen. De tijdige aankondiging komt pal voor de Europese top van morgen en vrijdag. Die top staat vrijwel geheel in het teken van het al dan niet openen van onderhandelingen tussen de Europese Unie en Turkije over toetreding tot de EU. Los van de politieke, sociale en culturele overwegingen die spelen in de discussie over een toekomstig Turks lidmaatschap, speelt ook de Turkse economie een rol. Laat de EU straks een dynamische en veelbelovende nieuwe groeimarkt binnen, of blijkt het land straks een economisch paard van Troje? De economische betekenis van Turkije moet op dit moment niet worden overdreven. In harde euro's gemeten is de omvang van de economie, hoewel met 71 miljoen inwoners, slechts 40 procent van die van Nederland. Per hoofd van de bevolking gerekend is het bruto binnenlands product (bbp) een zesde van het gemiddelde van de 25 EU-lidstaten. Anderzijds zal het vermoedelijk nog tien jaar duren voordat Turkije zou toetreden. Tussen de aanvang van de onderhandelingen tussen bijvoorbeeld de Baltische staten en hun toetreding zat slechts vier jaar. Turkije heeft vergeleken daarmee nog een jaar of zes om zich in uitgangspositie te mogen vergelijken met de jongste EU-lidstaten.

In zo'n periode kan, en zal, veel gebeuren. IMF-programma's gaan gepaard met een harde medicatie, het verblijf in het voorportaal van de EU dwingt eveneens forse veranderingen af. Bureaucratie, sociale zekerheid, belastingen, de financiële sector, en overheidsfinanciën worden hervormd. Vooral wat dat laatste betreft lijkt de regering-Erdogan al op de goede weg. De inflatie wordt beteugeld, ee staatsschuld daalt volgens plan naar 60 procent van het bbp in 2007. Dat is niet in de laatste plaats door een bewonderenswaardig overschot op de begroting – vóór rentebetalingen – van 6 procent. De economische groei bedraagt volgens de laatste ramingen dit jaar 7,5 procent. Een gevaar op korte termijn is het per volgend jaar aflopen van het multivezel-akkoord, dat de Turkse export die voor eenderde bestaat uit textiel en kleding, blootstelt aan hevige concurrentie uit met name het Verre Oosten.

Hoe dan ook, mocht de Turkse economie een jaar of tien in betrekkelijke rust mogen doorbrengen, dan zou dat de achterstand tot de rest van de EU sterk kunnen terugbrengen. Krijgt het die rust? Dat hangt, pervers genoeg, mede af van de uitslag van vrijdag. Een vooruitzicht op lidmaatschap brengt rust op de financiële markten, haalt risicopremies uit de rentes die Turken betalen en verbetert het investeringsklimaat. Een verwaterd besluit, of zelfs conflict over toetreding zal het omgekeerde effect hebben. Wat dat betreft hebben de regeringsleiders van de EU de economische kwalificatie van Turkije vrijdag zelf in de hand.

Rectificatie

IMF-krediet Turkije

In het hoofdartikel Turkije en Troje (15 december, pagina 9) is sprake van een nieuw IMF-krediet aan Turkije ter grootte van 10 miljard dollar. Daarachter staan tussen haakjes 8,2 miljard dollar, waar 8,2 miljard euro is bedoeld.