Meer geweld na moord Van Gogh

In de maand na de moord op cineast Theo van Gogh, op 2 november, vonden 174 gewelddadige incidenten met een racistische of extreem-rechtse achtergrond in Nederland plaats. ,,Dat is ongekend hoog'', aldus onderzoekers van de Anne Frank Stichting en de Universiteit Leiden. Ze spreken van ,,een golf van racistisch en extreem-rechts geweld''.

De cijfers worden in een annex gemeld bij de vandaag verschenen zesde Monitor racisme en extreem-rechts, die de periode 2003 en 2004 beslaat. In ruim 60 procent van de incidenten waren de slachtoffers moslim. In 47 gevallen waren moskeeën het doelwit. In 20 procent van de gevallen ging het om geweld tegen autochtonen en bijvoorbeeld kerken (13 keer). De incidenten variëren van bedreiging (24 procent) en brandstichting (21 procent) tot bekladding van gebouwen (16 procent) en vernieling (13 procent).

Ook signaleren de onderzoekers dat de betrokkenheid van extreem-rechts bij gewelddadigheden ,,sterk lijkt toe te nemen''. Het gaat om 15 procent van het totale aantal gewelddadige incidenten in november. Dat is anderhalf keer hoger dan in 2003 en twee keer zo hoog als in 2002. Verder wijzen de onderzoekers op ,,een krachtige intensivering van antimoslimuitingen door de vier extreem-rechtse partijen'' (Nederlandse Volksunie, Nationale Alliantie, Nieuw Rechts en Nieuwe Nationale Partij). De eerste drie partijen hebben door de moord op Van Gogh bovendien op bescheiden schaal nieuwe leden gewonnen.

Ook proberen deze partijen met wisselend succes de zogenoemde Lonsdale-jongeren te rekruteren. Volgens de monitor bestaat de indruk dat jongeren die Lonsdale-kleding dragen meer dan voorheen gelden als het symbool voor rechts-extremisme en racisme, zeker in de ogen van allochtonen. ,,Dat komt vooral door hun racistische of zelfs gewelddadige optredens'', menen de onderzoekers. Volgens hen is de organisatiegraad van Lonsdale-jongeren gering. Wat wel opvalt, aldus het rapport, is ,,het grote aantal van dergelijke groepen'', zeker in vergelijking met de jaren negentig. Veel incidenten in november vonden plaats in Noord- en Zuid-Holland (36 en 25), gevolgd door Noord-Brabant (21) en Limburg (20).De monitor waarschuwt voor extreem-rechtse webfora, die zeker in de dagen na de moord op Van Gogh ,,een grimmig beeld lieten zien''.